Alle soorten › Zangvogels › Honingzuigers › Groenkophoningzuiger

Groenkophoningzuiger | Cyanomitra verticalis

Green-Headed Sunbird | Suimanga Cabeciverde

De groenkophoningzuiger is een vrij grote, groengrijze honingzuiger van bosranden en oeverbos in het noorden van het gebied. Beide seksen hebben een metaalglanzende kop, wat hem onder de honingzuigers bijzonder maakt: ook het vrouwtje is aan de kop te herkennen.

Groenkophoningzuiger (Cyanomitra verticalis)
Hoofdfoto · Foto: Tommy Andriollo — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Klik op een duimnagel om de foto hierboven te wisselen.

Geluid

Een scherp, luid tsjip of tsjiep, vaak in serie. Het gezang is een kort, snel en schel gekwetter van hoge noten, afgewisseld met harde, metalige tonen, gebracht vanuit een boomkruin of struik aan een bosrand.

Luister: ZangXC1052697

Opname: isaac kilusu — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

13 tot 14 cm, met een lange, gebogen snavel. Het mannetje heeft een metaalglanzende kop en keel die afhankelijk van het licht groen tot blauwgroen lijken, een olijfgroene rug en vleugels en een donkergrijze onderzijde; de gele okselpluimen zijn meestal verborgen. Het vrouwtje heeft eveneens een glanzende kruin en kopzijden, maar een grijze keel en een lichtgrijze onderzijde. Jonge vogels zijn olijfkleurig met een doffe kop en een gelige zweem op de keel.

Verwarrings­soorten

De Bannermans honingzuiger (Cyanomitra bannermani) van het Zambiaans-Angolese plateau is sterk gelijkend; het mannetje heeft de glans ook over de bovenborst, en het vrouwtje heeft een vrijwel effen kop zonder glans. De bruinrughoningzuiger (Cyanomitra cyanolaema) is donkerbruin met alleen blauwe glans op voorhoofd en keel. De olijfgroene honingzuiger (Cyanomitra olivacea) mist elke glans op de kop.

Leefgebied

Randen van altijdgroen en galerijbos, secundair bos, beboste ravijnen en oeverstruweel, en daarnaast plantages, cultuurland met bomen en tuinen. Zoekt nectar aan bloeiende bomen en struiken, zoals koraalbomen en uitheemse sierplanten, en vangt veel insecten en spinnen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

In het gebied in het noorden en westen van Angola, van Cabinda en Zaire zuidwaarts tot Cuanza Sul en oostwaarts tot Malanje en de Lunda-provincies, verder in het noorden van Zambia en het noorden van Malawi. Daarbuiten van Senegal oostwaarts tot Oeganda, West-Kenia en Tanzania, en zuidwaarts door Congo-Kinshasa.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-09-01 – 2026-08-31), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Angola is de soort algemeen in tuinen en bosranden rond Luanda, Kalandula en in de bossen van de Cuanza Sul-escarpment. Kijk bij elke honingzuiger met een glanzende kop naar de keel en de borst: bij het vrouwtje van deze soort staat de glanzende kop scherp af tegen een grijze keel, iets wat bij geen andere honingzuiger in het gebied voorkomt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, past zich goed aan secundaire begroeiing en tuinen aan en is binnen haar areaal vaak algemeen. Aan de zuidgrens van het areaal is ze plaatselijk en schaars.

Wetenschappelijke naam

Cyanomitra verticalis | (Latham, 1790)

Latham beschreef de soort in 1790 als Certhia verticalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cyanomitra werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. Cyanomitra komt van het Griekse kuanos, 'donkerblauw, blauwgroen', en mitra, 'hoofdband, diadeem' — naar de metaalglanzende blauwe of groene kop of keel van veel soorten. verticalis is laat-Latijn voor 'van de kruin', van vertex, 'kruin' — naar de glanzend groene kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Senegal (oorspronkelijk alleen 'Afrika').