Alle soorten › Pelikaanachtigen › Reigers › Purperreiger
Purperreiger | Ardea purpurea
Purple Heron | Garza Imperial
De purperreiger is een slanke, donkere reiger van dichte rietvelden en papyrusmoerassen, die veel schuwer en verborgener leeft dan de blauwe reiger. Met zijn dunne, slangachtige hals en roestkleurige tekening gaat hij tussen het riet vaak volledig op in de achtergrond.
Geluid
Een schor, iets hoger en dunner kraak of fraank dan bij de blauwe reiger, vooral bij het opvliegen; in de kolonie diverse grommende geluiden.
Opname: Valentin Toussaert — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
Ongeveer 84 cm, slank met een lange, dunne hals en een lange, spitse geelbruine snavel. Kop en hals zijn roestbruin, met een zwarte kruin en een zwarte streep langs de zijkant van kop en hals; de voorhals is gestreept. De rug is donker leigrijs met roestkleurige sierveren, borst en buik zijn diep kastanjebruin en zwart. De poten zijn geelbruin met zeer lange tenen. Jonge vogels zijn egaler zandbruin zonder zwarte halsstrepen. In de vlucht is de ingetrokken hals als een hoekige bult onder het lichaam zichtbaar en steken de grote voeten ver uit.
Verwarringssoorten
De Goliathreiger Ardea goliath is veel groter en zwaarder, heeft geen zwarte kruin of halsstrepen, een zware donkere snavel en zwarte poten. De blauwe reiger Ardea cinerea is grijs en wit en mist het roestbruin. Jonge purperreigers kunnen op de roerdomp Botaurus stellaris lijken, maar zijn slanker en hebben een langere hals en snavel.
Leefgebied
Dichte rietvelden, lisdodde- en papyrusmoerassen, begroeide randen van meren, dammen en rivieren; zelden op open oevers. Staat lang roerloos of sluipt langzaam tussen de vegetatie en jaagt op vissen, kikkers en insecten. Broedt in kleine, losse kolonies in het riet, vaak laag boven het water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Plaatselijk in geschikte moerassen door het hele gebied, het meest in het noorden en oosten: Angola, Zambia, Malawi, Mozambique, Zimbabwe, het noorden van Botswana (Okavango) en de Caprivi. In Zuid-Afrika vooral in het oosten en het Hoogveld, met een kleinere populatie in de West-Kaap; ontbreekt grotendeels in de droge Karoo en in het binnenland van Namibië. Verder in Afrika ten zuiden van de Sahara, op Madagaskar en in gematigd en tropisch Eurazië tot Zuidoost-Azië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. okt–mrt)
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te zien bij zonsopkomst en -ondergang, wanneer de vogel boven het riet vliegt of aan de rand van een rietkraag verschijnt. Een boottocht door de Okavango of langs rietrijke dammen levert vaak goede waarnemingen op. Let in de vlucht op de hoekige halsbult.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Kwetsbaar voor het verdwijnen en verstoren van rietmoerassen en voor het afbranden van riet in het broedseizoen; plaatselijk achteruitgegaan.
Wetenschappelijke naam
Ardea purpurea | Linnaeus, 1766
Linnaeus beschreef de soort in 1766 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ardea werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Ardea is het Latijnse woord voor 'reiger'. purpurea is Latijn voor 'purperkleurig', naar het roodbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Frankrijk.