Alle soorten › Zangvogels › Kwikstaarten en piepers › Roodkeelpieper
Roodkeelpieper | Anthus cervinus
Red-Throated Pipit | Bisbita Gorgirrojo
De roodkeelpieper broedt op de toendra van Scandinavië tot Alaska en overwintert tot in Oost-Afrika. In zuidelijk Afrika is hij een zeldzame dwaalgast, met een handvol waarnemingen verspreid over het gebied. Volwassen vogels in voorjaarskleed zijn door de steenrode keel onmiskenbaar; winterse vogels vragen goed kijken.
Geluid
De roep is een ijl, lang uitgerekt en dalend psiiieh of spiiih, dunner en zuiverder dan de roep van de boompieper; vaak het eerste teken van een overvliegende vogel.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
Een compacte pieper van 14 tot 15 cm. De bovendelen zijn donker en contrastrijk gestreept, met twee bleke lengtestrepen op de mantel en een gestreepte stuit. De onderdelen zijn buffwit met zware zwarte strepen op de borst die als brede strepen over de flanken doorlopen. In voorjaarskleed zijn keel, gezicht en soms de bovenborst warm steenrood tot roze, bij mannetjes intenser dan bij vrouwtjes; in winterkleed is de keel bleek, met een scherpe zwarte baardstreep en soms nog een zweem roze. Poten roze, snavel met gele basis. Twee bleke vleugelstrepen; buitenste staartpennen wit.
Verwarringssoorten
De boompieper (Anthus trivialis) heeft fijn gestreepte flanken, een effenere rug zonder bleke mantelstrepen, een ongestreepte stuit en een schorre spiez-roep; hij zoekt bomen op. De kaneelpieper (Anthus cinnamomeus) is groter, langpotiger, minder zwaar gestreept op de flanken en roept anders. Bij twijfel is de lange, ijle roep beslissend.
Leefgebied
In de overwinteringsgebieden nat, kort grasland aan de rand van meren, dammen, pannen en riviermondingen, bij voorkeur met veel modder, verder natte weiden en velden. Foerageert lopend in kort gras en plukt insecten van de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Zeldzame dwaalgast. Waarnemingen zijn bekend van de monding van de Swakop in Namibië, van Chirundu aan de Zambezi in Zimbabwe, van de monding van de Umvoti in KwaZulu-Natal en herhaaldelijk van Ndola in Zambia. Broedt op de Arctische toendra van Noord-Europa tot Alaska en overwintert in de Sahel, Oost-Afrika zuidwaarts tot Tanzania, en in Zuidoost-Azië.
Hoe en wanneer kijken
De kans op een roodkeelpieper is het grootst in het noorden van het gebied, tussen oktober en april, op natte, korte graslanden en modderige oevers waar ook gele kwikstaarten en kaneelpiepers foerageren. Luister naar de ijle, lange roep van overvliegende piepers. Documenteer elke waarneming met foto's en liefst een geluidsopname en meld haar bij de nationale commissie voor zeldzaamheden.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd; een talrijke soort met een zeer groot areaal. Voor het gebied van deze gids heeft hij alleen de status van dwaalgast.
Wetenschappelijke naam
Anthus cervinus | (Pallas, 1811)
Pallas beschreef de soort in 1811 als Motacilla cervina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anthus werd in 1805 ingevoerd door Bechstein. Anthus is het Latijnse woord voor een klein vogeltje van graslanden dat Plinius de Oudere noemt. cervinus is Latijn voor 'hertkleurig', van cervus 'hert', naar de roodbruine keel van de broedvogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit de Kolyma in Siberië.