Alle soorten › Anjerachtigen › Zonnedauwfamilie › Drosera esmeraldae

Drosera esmeraldae

Een zonnedauw van de witte zanden van het Venezolaanse Amazonegebied, genoemd naar Esmeralda, een klein dorp aan de bovenloop van de Orinoco, aan de voet van de Cerro Duida. Julian Steyermark beschreef de plant oorspronkelijk als onderdeel van een andere soort; Bassett Maguire en John Wurdack gaven haar later de soortstatus. Sindsdien is er weinig over gepubliceerd.

Drosera esmeraldae
Foto: dacolb — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Herkenning

Een kleine, platte rozet van korte, dicht beklierde bladeren die in de zon rood kleuren, met een dunne bloeistengel die enkele bloemen draagt. Meer details, zoals maten en een bevestigde bloemkleur, konden in de beschikbare bronnen niet worden nagegaan; de maatvelden blijven daarom leeg. Wie de soort wil determineren, heeft de Flora of the Venezuelan Guayana en een loep nodig.

Gelijkende soorten

Op de witte zanden van het Orinoco- en Rio Negro-bekken groeien meer kleine zonnedauwen: Drosera biflora, Drosera sessilifolia met zittende, wigvormige bladeren, Drosera cayennensis en de miniatuursoorten Drosera felix en Drosera kaieteurensis. De verschillen liggen in bladvorm, beharing van bloeistengel en kelk en in de bouw van zaad en steunblaadjes, en vergen vaak een loep of microscoop.

De val en hoe hij werkt

Een actieve lijmval op kleine schaal. De tentakels vangen mieren, springstaarten en andere kleine geleedpotigen die over het witte zand lopen; de rozet ligt vlak op de grond. Het witte zand is vrijwel volledig uitgeloogd, zodat prooi een wezenlijke bijdrage aan de voeding levert.

Standplaats en ecologie

Open savannes op wit kwartszand in het laagland, zogenaamde witzandsavannes, en natte, kale zandplekken die in de regentijd onder water kunnen staan en in de droge tijd uitdrogen (D1, B6, W7). De bodems zijn extreem arm, zuur en snel doorlatend. De plant groeit er tussen dwerggrassen, Xyris en Eriocaulaceae.

Verspreiding en hoogte

Het Venezolaanse Amazonegebied, in de deelstaat Amazonas, in het gebied van de bovenloop van de Orinoco. Voor zover bekend endemisch voor Venezuela; vermeldingen uit het aangrenzende Colombia of Brazilië, die op grond van vergelijkbare witzandsavannes denkbaar zijn, zijn niet bevestigd.

  • Waargenomen (hokken van een graad)
Verspreiding uitsluitend op basis van waarnemingen bij GBIF (Global Biodiversity Information Facility), niet op TDWG-regio's: die zijn vaak veel groter dan het werkelijke areaal. De lichte halo is het gebied rond een waarneming, de donkere kern de waarneming zelf. De donkere hokken zijn 7 vakken van een hele graad — ruwweg honderdtien kilometer — waarin de soort is waargenomen, uit alle waarnemingen bij GBIF. Deze maat is grover dan bij de meeste soorten, omdat van deze plant vrijwel geen enkele waarneming een nauwkeurige coördinaat draagt: de vindplaats van bestroopte soorten wordt bij de bron vertroebeld. Op deze schaal verdwijnt dat in de ruis. Ze zeggen waar hij is gezíén, niet waar hij voorkomt: een leeg vak betekent niets.

Vormen en variatie

Er worden geen variëteiten erkend. De naamgeschiedenis, eerst als infraspecifiek taxon en later als soort, is typisch voor de kleine zonnedauwen van het Guyana-schild, waarvan de afbakening nog altijd onzeker is. Een moderne revisie, met DNA-onderzoek, ontbreekt.

Waar en wanneer te zien

Een soort voor de zeer toegewijde veldbotanicus; het gebied is alleen per boot of klein vliegtuig bereikbaar en vereist vergunningen. Zoek in de regentijd op kale, natte witte zandplekken in de savannes, met een loep bij de hand. Documenteer vondsten zorgvuldig, want betrouwbare waarnemingen zijn zeldzaam.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd voor de wereldwijde IUCN-Rode Lijst en niet opgenomen in CITES. Over aantallen is niets bekend. Het gebied is dunbevolkt en deels beschermd, maar illegale goudwinning heeft in het Venezolaanse Amazonegebied de afgelopen jaren grote schade aangericht aan rivieren en savannes.

Wetenschappelijke naam

Drosera esmeraldae | (Steyermark) Maguire & Wurdack, 1957

Basioniem door Julian Steyermark, herschikt door Maguire & Wurdack in 1957, in Memoirs of the New York Botanical Garden, deel 9, p. 335. Typemateriaal verzameld op 22 augustus 1944 door J. Steyermark (nr. 57850), tussen de Esmeralda-savanne en de zuidoostelijke voet van Cerro Duida, Amazonas, Venezuela; holotype in F (Field Museum), isotypen in NY, US en VEN. Tussen de Esmeralda-savanne en de zuidoostelijke voet van de Cerro Duida, staat Amazonas, Venezuela. De soort komt ook voor in Colombia en Brazilië en wordt vaak verward met de nauw verwante D. biflora (golf 39); vermoede hybridisatie met D. roraimae. Vernoemd naar de Esmeralda-savanne, Venezuela, de typelocatie — geen persoonsnaam.

World Checklist of Vascular Plants (WCVP), via Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.