Siberische taling

Geluid

Het mannetje geeft een diep, hol klokkend wot-wot-wot dat de Duitse naam Gluckente heeft opgeleverd; het vrouwtje een lage, korte kwak. Buiten baltsende groepen is de soort zwijgzaam, en een enkele vogel tussen wintertalingen zal zelden geluid geven.

Herkenning

Het mannetje heeft een roomgele, druppelvormige wangvlek die zwart omlijnd is, een brede groene band van het oog tot in de nek, en een zwarte streep die van de snavelbasis dwars door de wang omlaag loopt. Op de rug staan lange, afhangende schouderveren met chestnut, zwart en crème in de lengte; de roze borst is fijn zwart gespikkeld en wordt van de grijze flank gescheiden door een smalle verticale witte streep, met een tweede streep vóór de zwarte staartwig. Het vrouwtje is bruin en onopvallend, maar heeft een ronde, scherp begrensde witte vlek aan de snavelbasis, een lichte wenkbrauwstreep en vaak een lichte krul achter het oog.

Verwarrings­soorten

Vrouwtjes en eclipsmannen worden verwisseld met wintertaling en zomertaling. Bij de zomertaling Spatula querquedula staat de lichte snavelvlek in een sterk gestreepte kop met twee lichte lijnen over de wang; bij de siberische taling is de vlek rond, wit en scherp begrensd in een verder egale wang. Het tweede spoor is de herkomst: let op pootringen, geknipte handpennen, opvallende tamheid en op gezelschap van andere siervogels zoals mandarijneend en carolina-eend, want een deel van de Europese vogels gaat terug op ontsnapte exemplaren uit collecties.

Leefgebied

In Europa zit de vogel op ondiepe zoetwaterplassen, spaarbekkens en ondergelopen grasland, vrijwel altijd tussen grazende en grondelende wintertalingen en smienten. Hij zoekt de rietrand en de modderige oever op en foerageert grondelend in enkele decimeters water.

Verspreiding en trek

Broedt in de taiga en bostoendra van Oost-Siberië en overwintert in Korea, Japan en Oost-China, waar de winterconcentraties in de honderdduizenden lopen. In Europa is de soort een zeer zeldzame dwaalgast; het aantal aanvaarde gevallen is klein en veel meldingen sneuvelen op de vraag of de vogel wild is. Het Britse eerste geval, een exemplaar uit Essex van januari 1906, is pas na isotopenonderzoek aan de veren aanvaard, omdat de zeer lage waterstofwaarden op Siberië wezen.

• Broedvogel (zomer)
• Winter
• Doortrek
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

Werk in december tot februari grote wintertalinggroepen op zoete plassen kop voor kop af met de telescoop. Het mannetje verraadt zich zodra hij zijn kop optilt: zoek de zwarte streep die dwars door de crèmekleurige wang omlaag loopt. Noteer bij elke kandidaat de poten, de handpennen en het gedrag, want dat is precies wat de commissie later vraagt.

Staat van instandhouding

De wereldpopulatie staat als niet bedreigd te boek nadat de winteraantallen in Oost-Azië zich hersteld hebben; in Zuid-Korea alleen al overwinteren enkele honderdduizenden vogels op een handvol rivieren en spaarbekkens. Juist die concentratie is het risico: inpoldering en drooglegging van de Oost-Aziatische overwinteringsgebieden, verstoring en stroperij kunnen een groot deel van de populatie in één keer raken.