Citroenhoningeter | Stomiopera flava

Geluid

Een luide, heldere reeks gefloten noten, vaak vanaf een uitstekende tak of een dakrand gegeven en van ver te horen. Het geluid is opvallend krachtig voor zo'n onopvallende vogel; wie in een Noord-Queenslandse tuin een aanhoudend, muzikaal fluitconcert hoort waarvan de bron niet te vinden is, kijkt meestal langs een gele vogel die pal in het zicht zit.

Herkenning

Een middelgrote honingeter van zeventien tot achttien centimeter, aan de onderzijde en op de kop volledig geel en op de rug geel met een olijfgroene waas. De tekening is uiterst spaarzaam: een dunne, weinig opvallende grijze streep door het oog en grijs afgezette vleugeldekveren, en bij opgezette veren schemert grijs door de onderzijde. De snavel is donkergrijs en licht neerwaarts gebogen, het oog bruin, de poten grijs. Er is geen keel- of borststreping, geen oorvlek en geen halspluim — juist die kale eenvoud is het kenmerk.

Verwarrings­soorten

Binnen het bereik is geen andere honingeter zo eenkleurig geel, maar de verwantschap loopt door het ex-Lichenostomus-cluster. De tweede Stomiopera, Stomiopera unicolor, is groter en juist dof olijfgrijs met een witte mondhoekstreep en vervangt hem grotendeels in het noorden en westen. Van de Gavicalis-soorten is Gavicalis versicolor de lastigste: die is forser, heeft een donkere kruin, een gele halspluim en fijne streping op de borst. Gavicalis fasciogularis heeft een gestreepte keel en zit zuidelijker in mangrove, en Gavicalis virescens is een grijsbruine vogel van het droge binnenland. De Meliphaga-soorten die in hetzelfde bos zitten zijn bruin met een lichte oorvlek en nooit egaal geel.

Leefgebied

Tropisch woodland en open bos, oeverbos langs kreken, mangrove en moessonbos, en daarnaast met succes stadsparken, straatbomen en tuinen. Hij is vooral te vinden in de kustzone en de laaglanden en komt niet ver landinwaarts.

Verspreiding en trek

Endemisch in noordoostelijk Queensland, met twee ondersoorten: de nominaat flava op het schiereiland Kaap York en westwaarts tot de monding van de Norman River, en addendus in de zuidoostelijke kuststrook, van ongeveer Kewarra Beach bij Cairns zuidwaarts tot Cape Palmerston National Park bij Mackay. Standvogel, zonder noemenswaardige trek.

• Jaarrond
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Waar en wanneer kijken

In Townsville of Cairns hoeft u de stad niet uit: loop een park of een straat met bloeiende bomen in en wacht op het heldere fluitconcert. De vogel zit vaak hoog en helemaal in het zicht, maar het gele verenkleed gaat tegen zonverlicht blad volledig op in de achtergrond — zoek daarom eerst op geluid en pas daarna op kleur.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). De soort heeft een beperkt maar goed bezet areaal, is in het noordoosten van Queensland algemeen en heeft zich moeiteloos in stedelijk groen gevestigd, wat haar minder kwetsbaar maakt dan veel andere regenwoudsoorten van het gebied. Er zijn geen aanwijzingen voor een afname.

Wetenschappelijke naam

Stomiopera flava | (Gould, 1843)

Gould beschreef de soort in 1843 als Ptilotis flava. Ze stond lang in Lichenostomus, maar werd in 2011 naar Stomiopera verplaatst toen moleculair onderzoek aantoonde dat Lichenostomus polyfyletisch was. Stomiopera werd in 1852 ingesteld door Ludwig Reichenbach, uit Grieks stomion 'mond' en pēra 'buidel, tas', naar de opvallende mondhoek van dit geslacht. flava is Latijn voor 'geel' — het kenmerk waar de Nederlandse, Engelse en Spaanse naam alle drie op teruggaan.