Vorstmans Gids
van de
Australische en
Nieuw-Zeelandse Vogels
Een gids voor vogelaars: veldkenmerken, verwarringssoorten, geluid en de beste momenten om te kijken — ingedeeld naar orde, familie en geslacht.
Opzet en verantwoording
Australazië is de wieg van de zangvogels. Bijna zes van elke tien vogelsoorten ter wereld zijn zangvogels, en de genetische stamboom laat zien dat die hele groep hier is ontstaan, op het zuidelijke landblok dat later Australië en Nieuw-Guinea werd, en zich van hieruit over de wereld heeft verspreid — de kraaien, de mezen, de lijsters en de zangers van het noordelijk halfrond zijn allemaal latere takken. Aan de voet van die stamboom staan vogels die nergens anders voorkomen: de lierstaarten Menura, die hun eigen omgeving vier minuten lang nabootsen, en de prieelvogels, die bouwen en versieren zonder dat er een nest uit voortkomt. Wie hier naar een honingeter of een elfje kijkt, kijkt naar de oudste tak van een groep die in Europa en Noord-Amerika alleen in haar jongste vorm te zien is.
Aan de andere kant van de Tasmanzee ligt het omgekeerde geval. Nieuw-Zeeland is tachtig miljoen jaar geleden van Gondwana losgeraakt en heeft die hele tijd zonder landzoogdieren doorgebracht. Vogels namen hun rollen over: een grazer, een graver, een nachtelijke insecteneter met een reukzin en snorharen, een roofdier bovenaan. Veel van die vogels raakten hun vermogen tot vliegen kwijt, want er was niets om voor weg te vliegen. Sinds de mens er ratten, hermelijnen en katten bracht, is dat weerloos gebleken: de moa's, de huia, de lachuil en de stephenseilandwinterkoning zijn verdwenen, en van wat er over is leeft een groot deel op eilanden waar de roofdieren zijn uitgeroeid. Uitgestorven soorten staan niet in deze gids — dit is een gids om mee te kijken — maar zonder hen is het verhaal niet te vertellen.
De soorten staan in de volgorde van de stamboom: per clade, orde, familie en geslacht. Zo zie je meteen waarom een kea bij de papegaaien onderaan de papegaaienstamboom staat, waarom een kookaburra een ijsvogel is die niet vist, en waarom een valk bij de zangvogels hoort en niet bij de haviken. De verspreidingskaart heeft twee lagen: de seizoenskleur van een staat of regio, en daaronder een dichtheid die per hokje uit de waarnemingen is geteld. Wat die gegevens wel en niet dragen staat op de bronnenpagina.
De stamboom van de Australische en Nieuw-Zeelandse vogels
22 clades, 26 ordes, 105 families, 857 soorten
De boom gaat laag voor laag omlaag: van de hoofdtakken van de vogelstamboom via steeds kleinere clades naar de ordes, families en soorten. Elke clade heeft een naam — sommige zijn vertrouwd, andere pas in 2024 benoemd. Waar de genetische steun zwak is, staat dat erbij.
Vogels Aves
857 soorten
Loopvogels en tinamoes Palaeognathae
7 soorten
Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae
850 soorten
Alle overige moderne vogels Neoaves
805 soorten
Flamingo's en futen Mirandornithes
4 soorten
Duiven, koekoeken en trappen Columbaves onzekere tak
43 soorten
Koekoeken, trappen en toerako's Otidimorphae onzekere tak
14 soorten
Duiven en zandhoenders Columbimorphae
29 soorten
Vogels van de elementen Elementaves onzekere tak
268 soorten
Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae onzekere tak
131 soorten
KraanvogelachtigenGruiformes19 soorten
SteltloperachtigenCharadriiformes112 soortenPlevieren en verwanten Charadrii
Strandlopers en snippen Scolopaci
Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes
126 soorten
Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
11 soorten
Landvogels Telluraves
490 soorten
Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves
42 soorten
Havikachtigen en uilen Hieraves onzekere tak
30 soorten
UilenStrigiformes11 soortenGieren, arenden en haviken Accipitrimorphae
19 soorten
IJsvogels, spechten en verwanten Coraciimorphae
12 soorten
Valken, papegaaien en zangvogels Australaves
448 soorten
Valken en zangvogels Eufalconimorphae
448 soorten
ValkachtigenFalconiformes8 soortenPapegaaien en zangvogels Psittacopasserae
440 soorten
PapegaaiachtigenPsittaciformes63 soorten
ZangvogelsPasseriformes377 soortenNieuw-Zeelandse winterkoningen Acanthisitti
Schreeuwvogels Tyranni
Echte zangvogels Passeri
Kraaien en verwanten Corvides
Lierstaarten Menuridae 2Struikvogels Atrichornithidae 2Australische boomkruipers Climacteridae 6Prieelvogels Ptilonorhynchidae 11Elfjes Maluridae 27Borstelvogels Dasyornithidae 3Pardaloten Pardalotidae 4Doornsnavels en verwanten Acanthizidae 45Honingeters Meliphagidae 78Stekelstaarten Orthonychidae 2Australische babbelaars Pomatostomidae 4Kwartellijsters Cinclosomatidae 7Rupsvogels Campephagidae 7Witkoppen Mohouidae 3Bootbekken Machaerirhynchidae 1Spitsvogels, orgelvogels en verwanten Artamidae 15Sittella's Neosittidae 1Zweepvogels Psophodidae 4Australische klokvogels Oreoicidae 1Klauwierdikkoppen Falcunculidae 3Wielewalen Oriolidae 3Dikkoppen Pachycephalidae 12Waaierstaarten Rhipiduridae 7Drongo's Dicruridae 1Monarchen Monarchidae 13Australische modderbouwers Corcoracidae 2Paradijsvogels Paradisaeidae 4Kraaiachtigen Corvidae 7Hihi Notiomystidae 1Lelvogels Callaeidae 3Australische vliegenvangers Petroicidae 26Mussen en verwanten Passerides
Mezen, zwaluwen en zangers Sylviida
Lijsters, vliegenvangers en spreeuwen Muscicapida
Bron van de indeling: indeling en volgorde van ordes, families, geslachten en soorten volgen AviList; de clades erboven volgen de familiegenomen-stamboom van het B10K-project en dragen namen uit de PhyloCode. AviList v2025b · Stiller et al. 2024, Nature 629, 851–860 (B10K)
Over deze site
Vorstmans Gids van de Australische en Nieuw-Zeelandse Vogels is een educatieve site over de vogels van Australië, Nieuw-Zeeland en Norfolk, gemaakt voor mensen die verder willen dan de eerste determinatie. De site is bewust licht gebouwd: statische HTML, geen trackers, geen cookies.
Op je telefoon
Deze site is ook te gebruiken als app: met een eigen icoon op je beginscherm, en zonder de adresbalk van de browser eromheen. Er komt niets bij uit een appstore — het is dezelfde site, alleen anders geopend, zonder installatie en zonder account.
Op iPhone en iPad (Safari)
- Open deze site in Safari.
- Tik op het deelicoon onderin — het vierkantje met het pijltje omhoog.
- Scroll naar “Zet op beginscherm” en tik erop.
- Pas de naam eventueel aan en tik rechtsboven op “Voeg toe”.
Op Android (Chrome)
- Chrome toont onderin meestal vanzelf een balk “App installeren” — tik daarop.
- Staat die balk er niet, tik dan op het menu met de drie puntjes rechtsboven.
- Kies “App installeren” of “Toevoegen aan startscherm” en bevestig met “Installeren”.
Samsung Internet noemt dit net iets anders: “Pagina toevoegen aan”, dan “Startscherm”.
De taal die je dan krijgt is de taal waarin je de site aan het lezen was toen je hem toevoegde — wil je een andere taal, open de site opnieuw in die taal en voeg hem dan pas toe.
Verder verandert er niets: dezelfde bladzijden, dezelfde inhoud, gewoon via internet, alleen zonder de balk van de browser eromheen.
Weer verwijderen
- iPhone/iPad: hou het icoon ingedrukt, kies “Verwijder app” en dan “Verwijder van beginscherm”.
- Android: hou het icoon ingedrukt en sleep het naar “Verwijderen”, of kies “De-installeren”.



















