Vorstmans Gids
van de
Australische en
Nieuw-Zeelandse Vogels
Een gids voor vogelaars: veldkenmerken, verwarringssoorten, geluid en de beste momenten om te kijken — ingedeeld naar orde, familie en geslacht.
Opzet en verantwoording
Australazië is de wieg van de zangvogels. Bijna zes van elke tien vogelsoorten ter wereld zijn zangvogels, en de genetische stamboom laat zien dat die hele groep hier is ontstaan, op het zuidelijke landblok dat later Australië en Nieuw-Guinea werd, en zich van hieruit over de wereld heeft verspreid — de kraaien, de mezen, de lijsters en de zangers van het noordelijk halfrond zijn allemaal latere takken. Aan de voet van die stamboom staan vogels die nergens anders voorkomen: de lierstaarten Menura, die hun eigen omgeving vier minuten lang nabootsen, en de prieelvogels, die bouwen en versieren zonder dat er een nest uit voortkomt. Wie hier naar een honingeter of een elfje kijkt, kijkt naar de oudste tak van een groep die in Europa en Noord-Amerika alleen in haar jongste vorm te zien is.
Aan de andere kant van de Tasmanzee ligt het omgekeerde geval. Nieuw-Zeeland is tachtig miljoen jaar geleden van Gondwana losgeraakt en heeft die hele tijd zonder landzoogdieren doorgebracht. Vogels namen hun rollen over: een grazer, een graver, een nachtelijke insecteneter met een reukzin en snorharen, een roofdier bovenaan. Veel van die vogels raakten hun vermogen tot vliegen kwijt, want er was niets om voor weg te vliegen. Sinds de mens er ratten, hermelijnen en katten bracht, is dat weerloos gebleken: de moa's, de huia, de lachuil en de stephenseilandwinterkoning zijn verdwenen, en van wat er over is leeft een groot deel op eilanden waar de roofdieren zijn uitgeroeid. Uitgestorven soorten staan niet in deze gids — dit is een gids om mee te kijken — maar zonder hen is het verhaal niet te vertellen.
De soorten staan in de volgorde van de stamboom: per clade, orde, familie en geslacht. Zo zie je meteen waarom een kea bij de papegaaien onderaan de papegaaienstamboom staat, waarom een kookaburra een ijsvogel is die niet vist, en waarom een valk bij de zangvogels hoort en niet bij de haviken. De verspreidingskaart heeft twee lagen: de seizoenskleur van een staat of regio, en daaronder een dichtheid die per hokje uit de waarnemingen is geteld. Wat die gegevens wel en niet dragen staat op de bronnenpagina.
De stamboom van de Australische en Nieuw-Zeelandse vogels
22 clades, 26 ordes, 105 families, 855 soorten
De boom gaat laag voor laag omlaag: van de hoofdtakken van de vogelstamboom via steeds kleinere clades naar de ordes, families en soorten. Elke clade heeft een naam — sommige zijn vertrouwd, andere pas in 2024 benoemd. Waar de genetische steun zwak is, staat dat erbij.
Vogels Aves
855 soorten
Loopvogels en tinamoes Palaeognathae
6 soorten
Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae
849 soorten
Alle overige moderne vogels Neoaves
804 soorten
Flamingo's en futen Mirandornithes
4 soorten
Duiven, koekoeken en trappen Columbaves onzekere tak
43 soorten
Koekoeken, trappen en toerako's Otidimorphae onzekere tak
14 soorten
Duiven en zandhoenders Columbimorphae
29 soorten
Vogels van de elementen Elementaves onzekere tak
268 soorten
Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae onzekere tak
131 soorten
KraanvogelachtigenGruiformes19 soorten
SteltloperachtigenCharadriiformes112 soortenPlevieren en verwanten Charadrii
Strandlopers en snippen Scolopaci
Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes
126 soorten
Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
11 soorten
Landvogels Telluraves
489 soorten
Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves
42 soorten
Havikachtigen en uilen Hieraves onzekere tak
30 soorten
UilenStrigiformes11 soortenGieren, arenden en haviken Accipitrimorphae
19 soorten
IJsvogels, spechten en verwanten Coraciimorphae
12 soorten
Valken, papegaaien en zangvogels Australaves
447 soorten
Valken en zangvogels Eufalconimorphae
447 soorten
ValkachtigenFalconiformes8 soortenPapegaaien en zangvogels Psittacopasserae
439 soorten
PapegaaiachtigenPsittaciformes63 soorten
ZangvogelsPasseriformes376 soortenNieuw-Zeelandse winterkoningen Acanthisitti
Schreeuwvogels Tyranni
Echte zangvogels Passeri
Kraaien en verwanten Corvides
Lierstaarten Menuridae 2Struikvogels Atrichornithidae 2Australische boomkruipers Climacteridae 6Prieelvogels Ptilonorhynchidae 11Elfjes Maluridae 27Borstelvogels Dasyornithidae 3Pardaloten Pardalotidae 4Doornsnavels en verwanten Acanthizidae 45Honingeters Meliphagidae 78Stekelstaarten Orthonychidae 2Australische babbelaars Pomatostomidae 4Kwartellijsters Cinclosomatidae 7Rupsvogels Campephagidae 7Witkoppen Mohouidae 3Bootbekken Machaerirhynchidae 1Spitsvogels, orgelvogels en verwanten Artamidae 14Sittella's Neosittidae 1Zweepvogels Psophodidae 4Australische klokvogels Oreoicidae 1Klauwierdikkoppen Falcunculidae 3Wielewalen Oriolidae 3Dikkoppen Pachycephalidae 12Waaierstaarten Rhipiduridae 7Drongo's Dicruridae 1Monarchen Monarchidae 13Australische modderbouwers Corcoracidae 2Paradijsvogels Paradisaeidae 4Kraaiachtigen Corvidae 7Hihi Notiomystidae 1Lelvogels Callaeidae 3Australische vliegenvangers Petroicidae 26Mussen en verwanten Passerides
Mezen, zwaluwen en zangers Sylviida
Lijsters, vliegenvangers en spreeuwen Muscicapida
Bron van de indeling: indeling en volgorde van ordes, families, geslachten en soorten volgen AviList; de clades erboven volgen de familiegenomen-stamboom van het B10K-project en dragen namen uit de PhyloCode. AviList v2025b · Stiller et al. 2024, Nature 629, 851–860 (B10K)
Over deze site
Vorstmans Gids van de Australische en Nieuw-Zeelandse Vogels is een educatieve site over de vogels van Australië, Nieuw-Zeeland en Norfolk, gemaakt voor mensen die verder willen dan de eerste determinatie. De site is bewust licht gebouwd: statische HTML, geen trackers, geen cookies.



















