Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Arizonaspecht
Arizonaspecht | Leuconotopicus arizonae
Arizona Woodpecker | Carpintero de Arizona
De arizonaspecht is de enige specht in de Verenigde Staten met een effen bruine rug. Hij leeft in de eiken- en dennen-eikenbossen van de bergen van zuidoostelijk Arizona en zuidwestelijk New Mexico, de zogeheten sky islands, en verder zuidwaarts langs de westflank van de Sierra Madre Occidental in Mexico. Het is een stille, onopvallende vogel die met korte rukjes spiraalsgewijs langs stammen en takken omhoog werkt.
Geluid
De gewone roep is een scherp, wat hees kietsj, dat doet denken aan de roep van de haarspecht maar ruwer klinkt. Daarnaast laat hij een ratel horen van dalende, raspende noten, vaak bij ontmoetingen tussen vogels. In het voorjaar adverteren de mannetjes met roepen en met een korte, gelijkmatige roffel op dood hout. Buiten het broedseizoen is hij grotendeels stil, zodat vooral het broedseizoen van maart tot mei het moment is om hem op geluid te vinden.
Opname: Barry Edmonston — CC BY-NC-SA 4.0 · Acarichi, Guachochi, Chihuahua, Mexico · xeno-canto
Herkenning
Een kleine tot middelgrote specht met een effen chocoladebruine rug en bruine vleugels met fijne witte vlekjes. De witte onderzijde is dicht bezet met bruine vlekken en op de flanken met bruine dwarsbandjes. De kop is bruin met een brede bruine oorvlek, omlijst door een witte streep boven en een witte streep onder het oog, die samen met een witte halsvlek een duidelijk gezichtspatroon vormen. De buitenste staartveren zijn wit met bruine bandjes. Het mannetje heeft een rode vlek in de nek; bij het vrouwtje ontbreekt die. Mannetjes hebben een merkbaar langere snavel dan vrouwtjes.
Verwarringssoorten
In zijn Amerikaanse gebied is verwarring nauwelijks mogelijk, omdat alle andere spechten er zwart-wit zijn. De ladderspecht, die in lagere, drogere streken voorkomt, heeft een zwart-wit gebandeerde rug en een zwart-witte kop. De haarspecht heeft een zwarte kop met witte strepen en een schone witte rugstreep. In Mexico lijkt de Stricklands specht (Leuconotopicus stricklandi) van de vulkanen van centraal Mexico op hem, maar die heeft een wit gebandeerde rug en een meer gestreepte dan gevlekte borst; hun gebieden raken elkaar niet.
Leefgebied
Droge dennen-eikenbossen en eikenbos op berghellingen en in canyons, meestal tussen ongeveer 1200 en 2300 meter hoogte, plaatselijk iets lager in beschutte kloven. Belangrijk zijn ook de bossen van plataan en walnoot langs beken in de canyons, waar hij graag nestelt. Hij hakt zijn nestholte meestal in dood hout, vaak in een dode tak van een eik, plataan of walnoot. Hij eet vooral keverlarven, aangevuld met bessen en eikels.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens de USNVC — de vegetatie-indeling van de Verenigde Staten en Canada — en CMECS voor zee en kust.
Verspreiding en trek
In de Verenigde Staten beperkt tot de bergketens van zuidoostelijk Arizona, waaronder de Huachuca, Santa Rita en Chiricahua Mountains, en het uiterste zuidwesten van New Mexico. Van daaruit loopt het gebied zuidwaarts door Sonora en Chihuahua langs de Sierra Madre Occidental tot in Jalisco en Michoacán. Er worden twee ondersoorten onderscheiden: arizonae van Arizona tot noordwestelijk Mexico en fraterculus van zuidelijk Sinaloa tot Michoacán. Hij is standvogel.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Zoek hem in de canyons van de Huachuca of Santa Rita Mountains, waar dennen-eikenbos overgaat in platanen langs de beek. Let op een bruine vogel die aan de voet van een boom begint en in een spiraal snel omhoog werkt, om daarna naar de voet van de volgende boom te vliegen. Vrouwtjes pellen vaker schors af, mannetjes hakken meer; bij een paar dat samen foerageert zie je dat verschil soms direct.
Staat van instandhouding
De IUCN rekent de soort tot niet bedreigd (LC). Partners in Flight schat de wereldwijde broedpopulatie op ongeveer 200.000 vogels, waarvan slechts een klein deel in de Verenigde Staten leeft, en plaatst de soort op de gele Watch List. Betrouwbare trendgegevens ontbreken. Bedreigingen zijn grote bosbranden na jaren van droogte en brandbestrijding, klimaatverandering die eikenbos en beekbegeleidend bos aantast, begrazing die de verjonging van platanen belemmert, en in Mexico de houtkap in het dennen-eikenbos.
Wetenschappelijke naam
Leuconotopicus arizonae | (Hargitt, 1886)
Edward Hargitt beschreef de soort in 1886 als Picus arizonae, naar vogels uit de Santa Rita Mountains in Arizona; omdat ze sindsdien naar een ander geslacht is overgebracht, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Lang gold ze als ondersoort van de Stricklands specht, tot de American Ornithologists' Union haar in 2000 als aparte soort erkende. Leuconotopicus, in 1845 ingevoerd door Malherbe, betekent 'witrugspecht', naar het Griekse leukos 'wit' en nōton 'rug' — juist voor deze bruinruggige soort een weinig passende naam. De American Ornithological Society plaatst haar in Dryobates. arizonae betekent 'van Arizona'.