Vorstmans Gids van de Noord-Amerikaanse Vogels
Een gids voor vogelaars: veldkenmerken, verwarringssoorten, geluid en de beste momenten om te kijken — ingedeeld naar orde, familie en geslacht.
Opzet en verantwoording
Determinatie in het veld berust in Noord-Amerika voor een groot deel op geluid. Veel soorten worden gehoord voordat ze in beeld komen, en bij nauw verwante paren — de vliegenvangers van het geslacht Empidonax, de weidespreeuwen Sturnella magna en S. neglecta, de mezen Poecile atricapillus en P. carolinensis — is de roep of de zang vaak het enige kenmerk dat op afstand uitsluitsel geeft. Elke soortbeschrijving koppelt daarom het geluid aan de veldkenmerken, aan de soorten waarmee verwarring in de praktijk optreedt, en aan de omstandigheden waaronder de waarneming te verwachten is: seizoen, dagdeel, leefgebied en verspreiding.
De verspreidingskaart is uit twee lagen opgebouwd die uit verschillende hoek komen. Wélke seizoenskleur een staat, provincie of land krijgt is een oordeel over de soort; hóé donker die kleur is volgt uit de waarnemingen van de afgelopen twintig jaar, geteld per hokje en gecorrigeerd voor de ongelijke verdeling van waarnemers. Wat de gegevens wel en niet dragen staat op de bronnenpagina.
De soorten staan in de volgorde van de stamboom: per clade, orde, familie en geslacht. Zo zie je meteen waarom een kolibrie bij de gierzwaluwen hoort, een ijsduiker níét bij de futen, en een valk bij de zangvogels.
De stamboom van de Noord-Amerikaanse vogels
22 clades, 26 ordes, 92 families, 904 soorten
De boom gaat laag voor laag omlaag: van de hoofdtakken van de vogelstamboom via steeds kleinere clades naar de ordes, families en soorten. Elke clade heeft een naam — sommige zijn vertrouwd, andere pas in 2024 benoemd. Waar de genetische steun zwak is, staat dat erbij.
Vogels Aves
Alle levende vogels vormen samen één groep; struisvogel en huismus markeren de twee uiterste takken. Veren, een vorkbeen en luchtzakken in de botten zijn kenmerkend voor de hele groep en komen ook bij verwante dinosauriërs voor. 904 soorten
Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae
Bij deze vogels zijn de verhemeltebeenderen los genoeg om te scharnieren, zodat de bovensnavel ten opzichte van de schedel kan bewegen. Dat maakt de snavel een fijn regelbaar werktuig - pincet, beitel, zeef of notenkraker - en alle vogels op deze site horen hierbij. 904 soorten
Eend- en hoendervogels Galloanserae
Eenden, ganzen en zwanen zijn nauwer verwant aan hoenders dan aan welke andere vogel ook; met de zeevogels hebben ze niets van doen. Beide groepen leggen grote legsels en hun jongen lopen en eten vrijwel meteen na het uitkomen zelf - een bouwplan dat de twee groepen delen. 96 soorten
Alle overige moderne vogels Neoaves
Negentien van elke twintig vogelsoorten horen hier. De diepste vertakkingen binnen de groep liggen zo dicht op elkaar dat ze zelfs met complete genomen nauwelijks uit elkaar te houden zijn, en daarmee blijft de indeling van de hoofdtakken tot op vandaag onzeker. 808 soorten
Flamingo's en futen Mirandornithes
Flamingo's en futen lijken in niets op elkaar en zijn toch elkaars naaste verwanten - vandaar de naam, de wonderlijke vogels. Ze delen onder meer een eigen soort veerluis, een zwemvlies met lobben en de gewoonte te broeden op drijvende of opgeworpen hopen; in de boom van Stiller et al. 2024 zijn ze de allereerste aftakking van de Neoaves. 8 soorten
Duiven, koekoeken en trappen Columbaves
Duiven, zandhoenders, stelthoenders, koekoeken, toerako's en trappen in één tak: een gezelschap dat niemand op uiterlijk bij elkaar zou zetten. De groep komt in het ene genoomonderzoek wel en in het andere niet tevoorschijn, en blijft daarmee een van de wankelere hoofdtakken van de stamboom. 22 soorten
Koekoeken, trappen en toerako's Otidimorphae
Zware steppelopers, fruitetende boomvogels en broedparasieten in één tak - het is niet meteen te zien wat ze delen. De onderlinge volgorde wisselt per studie; Stiller et al. 2024 zetten de trappen bij de koekoeken en laten de toerako's daarbuiten, maar erkennen dat andere analyses het anders zien. 7 soorten
Duiven en zandhoenders Columbimorphae
Duiven, zandhoenders en de Madagaskische stelthoenders. Duiven voeden hun jongen met kropmelk, terwijl mannetjes-zandhoenders water uit de woestijn meedragen in hun buikveren en het in het nest laten uitdrinken - twee heel verschillende antwoorden op hetzelfde probleem van droogte. 15 soorten
Vogels van de elementen Elementaves
Een in 2024 gedoopte tak die de hoatzin, kraanvogels en rallen, steltlopers en meeuwen, nachtzwaluwen en gierzwaluwen, keerkringvogels en alle echte watervogels bijeenbrengt; de naam verwijst naar de klassieke elementen aarde, water, lucht en vuur. Het is meteen de zwakst onderbouwde van de vier hoofdtakken: hij komt wel uit de analyses van niet-coderend DNA, maar niet uit de exonen, de intronen of de samengevoegde analyse. 285 soorten
Kraanvogels en steltlopers Gruimorphae
Kraanvogels en rallen blijken de naaste verwanten van de steltlopers, meeuwen en alken - een duidelijke verschuiving ten opzichte van oudere bomen, waarin de steltlopers bij de watervogels werden geplaatst. Beide groepen zijn bewoners van open, natte terreinen die hun kost lopend bij elkaar zoeken. 162 soorten
KraanvogelachtigenGruiformes16 soorten
SteltloperachtigenCharadriiformes146 soortenPlevieren en verwanten Charadrii
Strandlopers en snippen Scolopaci
Meeuwen, sterns en alken Lari
Keerkringvogels en watervogels Phaethoquornithes
De keerkringvogels met de zonneral en de kagoe, samen met alle echte water- en moerasvogels. Hier ligt de scheidslijn tussen de vogels die hun voedsel uit het water halen en de landvogels; eenden, futen, meeuwen en steltlopers horen er nadrukkelijk niet bij, hoe sterk ze ook aan het water gebonden zijn. 90 soorten
Keerkringvogels en zonneralen Phaethontimorphae
Drie zeer verschillende overblijfsels: de keerkringvogels van de open oceaan, de zonneral van het Amazonebos en de kagoe van Nieuw-Caledonië. Waar deze tak thuishoort is onbeslist - coderend DNA plaatst hem bij de landvogels, niet-coderend DNA bij de watervogels, en beide met volle statistische steun. 3 soorten
Water- en moerasvogels Aequornithes
Duikers, pinguïns, albatrossen en stormvogels, ooievaars, jan-van-genten, aalscholvers, pelikanen, reigers en ibissen: de vogels die hun voedsel werkelijk uit het water halen. Ze zwemmen, duiken of waden allemaal, maar de manier waarop - achtervolgen onder water, van grote hoogte inslaan, of roerloos wachten - verschilt per familie volkomen. 87 soorten
Nachtzwaluwen en gierzwaluwen Strisores
Nachtzwaluwen, de vetvogel, potoes, uilnachtzwaluwen, gierzwaluwen en kolibries: van trage schemerjagers met een enorme gapende bek tot de meest extreme vliegers die er zijn. De oude orde der nachtzwaluwen bleek de gierzwaluwen en kolibries in zich te dragen, en werd daarom door deze veel oudere naam vervangen. 33 soorten
Landvogels Telluraves
De landvogels: roofvogels, uilen, muisvogels, trogons, neushoornvogels, ijsvogels, spechten, valken, papegaaien en alle zangvogels. Vrijwel alles wat in bomen leeft en met poot of snavel grijpt hoort hier; in de meeste deelgroepen zijn de vogels jagers. 493 soorten
Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves
De helft van de landvogels met het zwaartepunt in Afrika: haviken, arenden en gieren, uilen, muisvogels, trogons, neushoornvogels, hoppen, ijsvogels, bijeneters, scharrelaars en spechten. Opvallend veel leden broeden in holtes, en de meeste jagen op dieren die ze levend grijpen. 77 soorten
Havikachtigen en uilen Hieraves
Uilen als zustergroep van de haviken, arenden en gieren: dag- en nachtroofvogels bij elkaar, waarbij de grijpklauw en de haaksnavel in beide groepen hetzelfde bouwplan zijn, niet twee losse gevallen van gelijkenis. De steun is wankel - vijfendertig procent van de genen tegenover ruim vierendertig procent voor het alternatief - en de samengevoegde analyses van Stiller et al. 2024 leveren juist een andere boom op; vermenging van erfelijk materiaal tussen de vroege takken zou de tegenspraak kunnen verklaren. 50 soorten
UilenStrigiformes19 soortenGieren, arenden en haviken Accipitrimorphae
Gieren, haviken, arenden en de visarend bij elkaar, en daarmee vrijwel alle roofvogels die overdag jagen — behalve de valken, die verderop in de boom bij de papegaaien en de zangvogels staan. In Noord-Amerika hoort ook de kalkoengier hier, en dat is een verhaal apart: de gieren van de Nieuwe Wereld lijken op die van de Oude, maar de gelijkenis zit in het beroep en niet in de verwantschap. Wat de groep deelt is de bouw van een grijpende jager: sterke poten met gebogen nagels, een haaksnavel en ogen die naar voren staan. 31 soorten
IJsvogels, spechten en verwanten Coraciimorphae
Muisvogels, trogons, neushoornvogels en hoppen, ijsvogels, bijeneters, scharrelaars en spechten - overwegend tropische, fel gekleurde vogels met korte, brede vleugels. Het is de tak waarin het broeden in holtes de meeste vormen kent, van zelf uitgehakte spechtengaten tot het nest van de neushoornvogel, waarin het vrouwtje zich laat dichtmetselen. 27 soorten
Valken, papegaaien en zangvogels Australaves
De landvogels met hun zwaartepunt op het zuidelijk halfrond: seriema's, valken, papegaaien en alle zangvogels. Twee van elke drie vogelsoorten ter wereld zitten in deze ene tak, die reikt van de langbenige rovers van Zuid-Amerika tot de mees in de tuin. 416 soorten
Valken en zangvogels Eufalconimorphae
De grootste verrassing van de moderne vogelstamboom: valken zijn geen roofvogels in de familiezin, maar de naaste verwanten van papegaaien en zangvogels. De gelijkenis met haviken en arenden - haaksnavel, grijpklauwen, scherpe ogen - is convergentie: beide groepen oefenen hetzelfde vak uit. 416 soorten
ValkachtigenFalconiformes8 soortenPapegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Papegaaien en zangvogels zijn zustergroepen - en het zijn precies de twee groepen die hun geluiden al lerend van soortgenoten overnemen in plaats van ze kant en klaar te erven. Dat vocale leren is daarmee een kenmerk van deze hele tak en komt daarbuiten bij maar weinig vogels voor. 408 soorten
PapegaaiachtigenPsittaciformes11 soorten
ZangvogelsPasseriformes397 soortenSchreeuwvogels Tyranni
Echte zangvogels Passeri
Kraaien en verwanten Corvides
Mussen en verwanten Passerides
Mezen, zwaluwen en zangers Sylviida
Buidelmezen Remizidae 1Mezen Paridae 12Leeuweriken Alaudidae 2Rietzangers Acrocephalidae 1Zwaluwen Hirundinidae 8Staartmezen Aegithalidae 1Cettizangers Cettiidae 1Boszangers Phylloscopidae 2Buulbuuls Pycnonotidae 2Diksnavelmezen Paradoxornithidae 1Brilvogels Zosteropidae 1Lachvogels Leiothrichidae 3Lijsters, vliegenvangers en spreeuwen Muscicapida
Pestvogels Bombycillidae 2Zijdevliegenvangers Ptiliogonatidae 1Goudhaantjes Regulidae 2Boomklevers Sittidae 4Boomkruipers Certhiidae 1Muggenvangers Polioptilidae 4Winterkoningen Troglodytidae 10Spotlijsters Mimidae 11Spreeuwen Sturnidae 2Waterspreeuwen Cinclidae 1Lijsters Turdidae 20Vliegenvangers Muscicapidae 8Vinken, mussen en gorzen Passerida
Oranjekopzanger Peucedramidae 1Prachtvinken Estrildidae 8Heggenmussen Prunellidae 1Mussen Passeridae 2Kwikstaarten en piepers Motacillidae 9Vinkachtigen Fringillidae 40IJsgorzen en sneeuwgorzen Calcariidae 6Gorzen Emberizidae 2Amerikaanse gorzen Passerellidae 43Spindalissen Spindalidae 1Troepialen Icteridae 25Amerikaanse zangers Parulidae 54Kardinaalachtigen Cardinalidae 18Tangaren Thraupidae 8
Bron van de indeling: indeling en volgorde van ordes, families, geslachten en soorten volgen AviList; de clades erboven volgen de familiegenomen-stamboom van het B10K-project en dragen namen uit de PhyloCode. AviList v2025b · Stiller et al. 2024, Nature 629, 851–860 (B10K)
Over deze site
Vorstmans Gids van de Noord-Amerikaanse Vogels is een educatieve site over de vogels van Canada, de Verenigde Staten en Groenland, gemaakt voor mensen die verder willen dan de eerste determinatie. De site is bewust licht gebouwd: statische HTML, geen trackers, geen cookies.