Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Finsch' amazone
Finsch' amazone | Amazona finschi
Lilac-crowned Amazon | Amazona Guayabera
De Finsch' amazone is een stevige, groene papegaai met een kastanjebruin voorhoofd en een lichtblauwe kroon en nek. Van huis uit een vogel van het droge bos langs de Pacifische kust van Mexico, leeft hij daar bedreigd door vangst en ontbossing, terwijl een kleine, ingeburgerde populatie in Zuid-Californië — vaak samen met de groenwangamazone — al decennia standhoudt.
Geluid
Een schor, doordringend geschreeuw, het luidst wanneer een groep zich in de ochtend of avond verplaatst tussen slaapplaats en voedselgebied. Verder is de soort geen prater; onderling gekwetter tijdens het foerageren blijft zacht en is ook van dichtbij nauwelijks hoorbaar.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · Guadalupe Hidalgo, San Lorenzo Cacaotepec, Oaxaca, Mexico · xeno-canto
Herkenning
Overwegend groen, van onderen geler met een donkere zoom op de veren; het voorhoofd is kastanjebruin, met een lichtblauwe kroon, nek en achterhals eromheen. Het oog is amberkleurig bij volwassen vogels en donkerbruin bij jonge vogels, die ook minder kastanjebruin op het voorhoofd hebben. De snavel is hoornkleurig.
Verwarringssoorten
De groenwangamazone (Amazona viridigenalis), waarmee hij in Zuid-Californië vaak in gemengde groepen vliegt, heeft een felrood in plaats van kastanjebruin voorhoofd en voorkruin, en blauw alleen als streep achter het oog in plaats van over kruin en nek. Kleinere groene papegaaien uit hetzelfde gebied, zoals de roodmaskeraratinga, hebben een lange staart die de gedrongen, kortstaartige amazones missen.
Leefgebied
Droog bos met boomholtes voor het nest in het oorspronkelijke gebied. In Zuid-Californië leeft de kleine ingeburgerde groep in buitenwijken met oude, hoge loofbomen, vaak in dezelfde straten als de groenwangamazone.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens de USNVC — de vegetatie-indeling van de Verenigde Staten en Canada — en CMECS voor zee en kust.
Verspreiding en trek
Zijn oorspronkelijke gebied ligt langs de Pacifische kust van Mexico, van het zuidoosten van Sonora en het zuidwesten van Chihuahua tot in het zuiden van Oaxaca; dat valt buiten deze kaart. In Noord-Amerika leeft sinds enkele decennia een kleine, ingeburgerde groep van ongeveer honderd vogels in Zuid-Californië, vooral in de San Gabriel Valley en Orange County, ontstaan uit ontsnapte en losgelaten kooivogels. Trekken doet hij niet: de vogels blijven het hele jaar in dezelfde buurt.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Kijk in een groep gemengde amazones in Zuid-Californië specifiek naar de kroonkleur: kastanjebruin met lichtblauw is deze soort, felrood met groen is de veel talrijkere groenwangamazone. Vroeg in de ochtend, bij het verlaten van de gezamenlijke slaapplaats, zijn beide het vaakst samen te zien.
Staat van instandhouding
In het oorspronkelijke gebied in Mexico geldt de soort als bedreigd (EN); de populatie is sinds 2014 hoger ingeschaald van kwetsbaar naar bedreigd door aanhoudende illegale vangst voor de kooivogelhandel en het verlies van zo'n twintig procent van het leefgebied. De kleine ingeburgerde groep in Zuid-Californië valt buiten die beoordeling en is te klein om op de wereldpopulatie invloed te hebben.
Wetenschappelijke naam
Amazona finschi | (Sclater, 1864)
Sclater beschreef de soort in 1864; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson, als verlatijnsing van de naam die Buffon deze papegaaien in de achttiende eeuw gaf in de veronderstelling dat ze allemaal uit het Amazonegebied kwamen. De soortnaam eert Otto Finsch, een Duitse ornitholoog uit de negentiende eeuw die veel over papegaaien publiceerde.