Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Groenwangamazone
Groenwangamazone | Amazona viridigenalis
Red-crowned Amazon | Amazona Tamaulipeca
De groenwangamazone is een stevige, overwegend groene papegaai met een felrode voorkop en kruin en een donkerblauwe streep achter het oog. Van huis uit een vogel van de laaglandbossen in het noordoosten van Mexico, is hij in zijn eigen land bedreigd door vangst en houtkap, terwijl kooivogels die daaraan ontsnapten in dit gebied juist stevige populaties hebben opgebouwd, vooral rond Los Angeles en in het Rio Grande-dal van Texas.
Geluid
Een schor, ver dragend geschreeuw, het luidst in de ochtend en de avond wanneer een groep zich naar een nieuwe voedselplek verplaatst. Onderweg roepen de vogels doorlopend naar elkaar; in een vruchtboom aan het voeren wordt het aanmerkelijk stiller, met alleen zachte, brabbelende geluidjes.
Opname: Paul Marvin — CC BY-NC-SA 4.0 · Eagle Rock neighborhood, Los Angeles, Los Angeles County, California, United States · xeno-canto
Herkenning
Overwegend groen met een felrood voorhoofd en kruin, een donkerblauwe streep achter het oog en lichtgroene wangen; onder de vleugel zit rood en blauw dat pas in de vlucht zichtbaar wordt, en de staart heeft een lichtgele zoom. De snavel is hoornkleurig; om het oog ligt een witte oogring. Het oog is bij volwassen vogels felgeel tot dieprood, bij jonge vogels grijs. Mannetje en vrouwtje verschillen niet zichtbaar.
Verwarringssoorten
De Finsch' amazone (Amazona finschi), die dezelfde buurten in Zuid-Californië bewoont en vaak in gemengde groepen meevliegt, heeft een paarsrood voorhoofd met een lichtblauwe, geen groene, kroon en nek. De roodmaskeraratinga en verwante Psittacara-soorten zijn duidelijk kleiner en slanker, met een lange staart die de amazones missen. Op geluid zijn de twee amazonesoorten nauwelijks te onderscheiden; de kleur van de kroon geeft de doorslag.
Leefgebied
Laaglandbos in het oorspronkelijke gebied; in dit gebied vooral steden en buitenwijken met hoge, oude schaduwbomen, palmen en fruitdragende soorten. Voor het nest kiest hij boomholtes, in de stad vaak in oude palmen of grote loofbomen langs straten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens de USNVC — de vegetatie-indeling van de Verenigde Staten en Canada — en CMECS voor zee en kust.
Verspreiding en trek
Zijn oorspronkelijke en enige natuurlijke gebied ligt in de laaglanden van het noordoosten van Mexico, in de staten Tamaulipas en Nuevo León; dat valt buiten het gidsgebied. In Noord-Amerika is hij ingeburgerd uit ontsnapte en losgelaten kooivogels: rond Los Angeles en San Diego leven sinds de jaren zestig ongeveer drieduizend vogels, in het Rio Grande-dal van Texas ongeveer zevenhonderd, en kleinere broedende groepen zijn vastgesteld in Zuid-Florida en op Oʻahu, Hawaï. Trekken doet hij niet: de vogels blijven het hele jaar in dezelfde streek.
- Jaarrond
- Broedvogel (zomer)
- Winter
- Doortrek
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Waar en wanneer kijken
Zoek bij zonsopgang of zonsondergang naar een groep die schreeuwend overvliegt naar een vaste voedsel- of slaapboom; op dat moment is de rode kruin tegen het licht zichtbaar. Overdag, tijdens het foerageren in een vruchtboom, is de soort veel stiller.
Staat van instandhouding
In het oorspronkelijke gebied in Mexico geldt de soort als bedreigd (EN), met een afnemende populatie door illegale vangst voor de kooivogelhandel en door de aanhoudende kap van het laaglandbos waarin hij broedt. De ingeburgerde populaties in Californië, Texas, Florida en Hawaï vallen buiten die beoordeling en nemen daar toe; ze vormen inmiddels een aanzienlijk deel van het totale aantal vogels van de soort wereldwijd.
Wetenschappelijke naam
Amazona viridigenalis | (Cassin, 1853)
Cassin beschreef de soort in 1853; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Amazona werd in 1830 ingevoerd door Lesson, als verlatijnsing van de naam die Buffon deze papegaaien in de achttiende eeuw gaf in de veronderstelling dat ze allemaal uit het Amazonegebied kwamen — deze soort komt daar juist niet vandaan. viridigenalis is Latijn voor 'met groene wangen', naar de lichtgroene wangveren.