Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Amazonedwergral

Amazonedwergral | Laterallus exilis

Grey-breasted Crake | Polluela pechigrís | Sanã-do-capim

De amazonedwergral is een kleine ral met een grijze kop en borst, een roestbruine nek en zwart-wit gebandeerde flanken. Hij leeft in natte graslanden en ruigten in het laagland en is vooral te horen aan zijn reeks heldere, tikkende tonen. Hij heeft een groot verspreidingsgebied, maar blijft vrijwel altijd onder dekking.

Amazonedwergral (Laterallus exilis)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks heldere, metaalachtige tonen, eerst snel en dan trager, als tink-tink-tink; daarnaast een korte, droge ratel.

Luister: ZangXC1179019

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm. Kop, hals en borst grijs, de keel witachtig. Nek en bovenrug roestbruin, de rest van de bovendelen olijfbruin. Flanken en onderstaartdekveren zijn zwart-wit gebandeerd. De snavel is groenachtig met een donkere punt, de poten zijn geelachtig tot bruin en de ogen rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, zonder roestbruine nek.

Verwarrings­soorten

De Braziliaanse dwergral Laterallus melanophaius en de witkeeldwergral Laterallus albigularis hebben een roestbruine kop en borst. Het geelbuikporseleinhoen Laterallus flaviventer heeft een geelbruine borst en een witte wenkbrauwstreep. De askeelral Mustelirallus albicollis is groter, met zwart gestreepte bovendelen. Het roodsnavelporseleinhoen Mustelirallus erythrops is groter, zonder roestbruine nek, met een rode snavelbasis en rode poten.

Leefgebied

Natte graslanden, ruigten met hoog gras, randen van moerassen en rijstvelden, rivieroevers en jonge riviereilanden in het laagland, meestal beneden 1000 m. Zoekt op de grond naar insecten en zaden. Het nest is een overdekte bal van gras in dichte vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in het noordelijke laagland, in de Magdalenavallei en ten oosten van de Andes. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Belize tot Panama en in Venezuela, de Guyana's, Brazilië en Paraguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de ochtend langs natte graslanden en riviereilanden naar de reeks tikkende tonen; de vogel reageert soms op andere vogels en komt dan kort naar de rand van het gras.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de soort gebruikt ook rijstvelden en ruige weilanden.

Wetenschappelijke naam

Laterallus exilis | (Temminck, 1831)

Temminck beschreef de soort in 1831 als Rallus exilis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Laterallus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam is een samentrekking van Rallus lateralis, een oude naam van de Braziliaanse dwergral (Latijn lateralis, 'van de zijkant'). De soortnaam is Latijn exilis, 'klein, tenger'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.