Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Galápagosdwergral
Galápagosdwergral | Laterallus spilonota
Galapagos Crake | Polluela de Galápagos | Sanã-de-galápagos
De galápagosdwergral is een kleine, donkere ral die alleen op de Galápagos voorkomt. Hij vliegt zelden en leeft in dichte vegetatie van varens, zeggen en struiken in de vochtige hooglanden. Hij wordt vaker gehoord dan gezien.
Geluid
Een snelle, aflopende reeks tsji-tsji-tsji-tsjiroe, daarnaast een snerpende ratel, gekwetter en piepende contactroepjes.
Opname: Bram Vogels — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm. Kop en onderdelen leigrijs, de kruin donkerder; flanken en dijen met smalle witte bandjes. Bovenrug en schouders kastanjebruin, onderrug en staart donkerbruin. De vleugeldekveren zijn bruin, vaak met fijne witte stippels. De ogen zijn rood, snavel en poten donkerbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn overwegend donkerbruin, met een grijzig gezicht.
Verwarringssoorten
Het roodsnavelporseleinhoen Mustelirallus erythrops, ook op de Galápagos, is groter, met effen olijfbruine bovendelen, een geelgroene snavel met rode basis en rode poten. Het waterhoen Gallinula chloropus is veel groter, met een rode voorhoofdsplaat, en leeft op open water.
Leefgebied
Dichte vegetatie in de vochtige hooglanden: varens, zeggen en grassen in de pampazone, struweel van Miconia en de ondergroei van Scalesia-bos; plaatselijk ook lager, in vochtige delen van de overgangszone. Zoekt in strooisel en tussen de planten naar insecten en andere ongewervelden. Het nest is een overdekte kom van gras en mos op of vlak boven de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Endemisch voor de Galápagos, op Santa Cruz, Santiago, Isabela, Fernandina en Pinta, en op Floreana, waar de soort in 2025 werd teruggevonden na ruim 180 jaar zonder waarnemingen. Op San Cristóbal mogelijk verdwenen. Komt niet voor op het vasteland van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia.
- Jaarrond
Hoe en wanneer kijken
Luister langs paden in de hooglanden van Santa Cruz, bijvoorbeeld bij Los Gemelos en op de hellingen van de pampazone; de vogel loopt soms even over het pad of komt naar de rand van de varens.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Grazende geiten, varkens en runderen hebben de vegetatie van de hooglanden sterk veranderd; ook ingevoerde ratten, katten en honden en invasieve planten vormen een bedreiging. Na het verwijderen van geiten en varkens van Santiago is de stand daar hersteld.
Wetenschappelijke naam
Laterallus spilonota | (Gould, 1841) (GBIF: Laterallus spilonotus)
Gould beschreef de soort in 1841 als Zapornia spilonota; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Laterallus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam is een samentrekking van Rallus lateralis, een oude naam van de Braziliaanse dwergral (Latijn lateralis, 'van de zijkant'). De soortnaam komt van Grieks spilos, 'vlek', en nōtos, 'rug', naar de witte vlekjes op de rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ovalau, Fiji (onjuist opgegeven).