Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Witkeeldwergral

Witkeeldwergral | Laterallus albigularis

White-throated Crake | Polluela gargantiblanca | Sanã-de-garganta-branca

De witkeeldwergral is de algemene dwergral van natte graslanden en greppels ten westen van de Andes. Hij heeft een roestbruine kop en borst, een witte keel en zwart-wit gebandeerde flanken. Zijn luide, aflopende ratel is in het westelijke laagland van Colombia en Ecuador een vertrouwd geluid.

Witkeeldwergral (Laterallus albigularis)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, snelle ratel die aflopend wegsterft, vaak door meerdere vogels tegelijk; daarnaast korte, scherpe roepjes. Roept op elk uur van de dag.

Luister: ZangXC1169347

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–16 cm. Kruin en bovendelen olijfbruin. Kop- en halszijden en borst roestbruin, de keel wit. Flanken, achterbuik en onderstaartdekveren zijn breed zwart-wit gebandeerd. De snavel is groenachtig, de poten zijn bruinachtig en de ogen rood. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer en grijzer.

Verwarrings­soorten

De Braziliaanse dwergral Laterallus melanophaius lijkt sterk, maar heeft een wit borstmidden en een roestbruine onderstaart, en leeft ten oosten van de Andes. De amazonedwergral Laterallus exilis heeft een grijze kop en borst en een roestbruine nek. Het roodsnavelporseleinhoen Mustelirallus erythrops is groter, met een grijze kop en borst en een rode snavelbasis. Het Colombiaans roodsnavelhoen Mustelirallus colombianus is groter, met een grijze kop, een okerkleurige buik en ongebandeerde flanken.

Leefgebied

Natte graslanden, greppels, moerasranden, rijstvelden en vochtige weilanden met hoog gras, ook ruigten langs bosranden, van het laagland tot ongeveer 1500 m. Zoekt op de grond naar insecten en andere ongewervelden. Het nest is een overdekte bal van gras in dichte vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland langs de Pacifische en de Caribische kust en in de valleien van de Magdalena en de Cauca. In Ecuador in het westelijke laagland en op de lage westflank. In Peru alleen schaars in het uiterste noordwesten. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs greppels en natte weilanden in het westelijke laagland van Ecuador en Colombia naar de ratel; de vogel blijft meestal onder dekking, maar steekt soms een pad of greppel over.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt door mensen veranderd land goed en gebruikt plaatselijk greppels en natte weilanden.

Wetenschappelijke naam

Laterallus albigularis | (Lawrence, 1861)

Lawrence beschreef de soort in 1861 als Corethrura albigularis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Laterallus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam is een samentrekking van Rallus lateralis, een oude naam van de Braziliaanse dwergral (Latijn lateralis, 'van de zijkant'). De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en gularis, 'van de keel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Caribische zijde van de landengte van Panama.