Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Braziliaanse dwergral

Braziliaanse dwergral | Laterallus melanophaius

Rufous-sided Crake | Polluela flanquirrufa | Sanã-parda

De Braziliaanse dwergral is een kleine ral van moerasranden en natte graslanden ten oosten van de Andes. Hij heeft olijfbruine bovendelen, roestbruine halszijden en zwart-wit gebandeerde flanken, en leeft verborgen in dicht gras. Hij verraadt zich meestal door zijn lange, aflopende roffel.

Braziliaanse dwergral (Laterallus melanophaius)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange, aflopende roffel of ratel, vaak beantwoord door een tweede vogel; daarnaast scherpe, tikkende roepjes.

Luister: ZangXC1136278

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–18 cm. Bovendelen effen olijfbruin. Kop- en halszijden en de zijkanten van de borst roestbruin; keel en borstmidden wit. De flanken zijn zwart-wit gebandeerd, de onderstaartdekveren roestbruin. De snavel is groenachtig, de poten zijn olijfgroen tot bruinachtig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder roestbruin.

Verwarrings­soorten

De witkeeldwergral Laterallus albigularis lijkt sterk, maar heeft een roestbruine borst zonder wit midden en een zwart-wit gebandeerde onderstaart, en leeft ten westen van de Andes. De amazonedwergral Laterallus exilis is kleiner, met een grijze kop en borst. De kastanjekopral Anurolimnas castaneiceps is groter, met een kastanjebruine kop en borst en ongebandeerde flanken, en leeft in bos. Het geelbuikporseleinhoen Laterallus flaviventer is kleiner en lichter, met een witte wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Randen van moerassen, rietkragen, natte graslanden, greppels en rivieroevers met hoog gras en struiken in het laagland, plaatselijk tot ongeveer 1000 m; in het Amazonegebied ook op jonge riviereilanden met wild riet en jong struweel. Zoekt op de grond naar insecten, spinnen en zaden. Het nest is een overdekte bal van gras, laag in dichte vegetatie.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidoosten, in het Amazonelaagland. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland en de uitlopers van de Andes. In Bolivia wijdverbreid in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister op riviereilanden en langs moerasranden in het Amazonelaagland naar de roffels, vooral 's ochtends; wachten bij een open plek in het gras geeft de meeste kans om de vogel even te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en gebruikt ook natte terreinen die door mensen zijn gevormd.

Wetenschappelijke naam

Laterallus melanophaius | (Vieillot, 1819)

Vieillot beschreef de soort in 1819 als Rallus melanophaius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Laterallus werd in 1855 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam is een samentrekking van Rallus lateralis, een oude naam van de Braziliaanse dwergral (Latijn lateralis, 'van de zijkant'). De soortnaam komt van Grieks melas, 'zwart', en phaios, 'donker, grauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.