Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Amerikaanse knobbeleend

Amerikaanse knobbeleend | Sarkidiornis sylvicola

Comb Duck | Pato crestudo | Pato-de-crista

De Amerikaanse knobbeleend is een grote, zwart-witte eend van moerassen, overstroomde savannes en rijstvelden in het laagland. Het mannetje draagt een grote, zwarte knobbel op de snavel, die in de broedtijd nog groter wordt. De soort zit vaak in bomen en broedt in boomholten.

Amerikaanse knobbeleend (Sarkidiornis sylvicola)
Foto: Hugo Hulsberg — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. In de broedtijd laat het mannetje een laag gegrom of gefluit horen; verder een zacht, hees gekwaak.

Luister: RoepXC257277

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

56–76 cm; het mannetje is veel groter dan het vrouwtje. Kop en hals zijn wit, dicht zwart gespikkeld, met soms een gelige waas op de zijkant van de kop. De bovendelen en vleugels zijn zwart, met een groene en bronskleurige glans. De onderdelen zijn wit, met een zwarte vlek aan de zijkant van de borst en grijsachtige tot donkere flanken. Het mannetje heeft een grote, zwarte, platte knobbel boven op de snavel; het vrouwtje is kleiner en mist de knobbel. Jonge vogels zijn bruiner, met een lichte wenkbrauwstreep en geelbruine onderdelen.

Verwarrings­soorten

De muskuseend Cairina moschata is vrijwel geheel zwart, met witte vleugelvelden en geen witte kop en hals. De witwangfluiteend Dendrocygna viduata heeft ook een wit gezicht, maar een zwarte achterkop en hals, een kastanjebruine borst en een rechtopstaande houding met lange hals.

Leefgebied

Zoetwatermoerassen, overstroomde savannes, lagunes, meren met bomen langs de oever en rijstvelden, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Graast op oevers en in ondiep water en eet zaden, rijst, waterplanten en ongewervelden. Rust vaak in bomen. Het nest ligt in een boomholte.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, de Magdalena- en Caucavallei en de Llanos. In Ecuador in het westen, vooral in Guayas en Loja. In Peru in het noordwesten langs de kust, waar de soort zich langs rijstvelden naar het zuiden lijkt uit te breiden, en in de rijstvelden van San Martín; schaars in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het oosten, vooral in Santa Cruz en Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Panama via Venezuela en de Guyana's tot Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de rijstvelden en moerassen van het noordwesten van Peru, zoals in Lambayeque en Piura, en rond Moyobamba in San Martín zijn vaak groepen te zien, soms rustend in bomen langs de akkers. In de Caucavallei vooral bij lagunes en natte weilanden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert plaatselijk van rijstbouw, maar wordt bejaagd en heeft last van het droogleggen van moerassen.

Wetenschappelijke naam

Sarkidiornis sylvicola | Ihering & Ihering, 1907

Ihering & Ihering beschreef de soort in 1907 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Sarkidiornis werd in 1838 ingevoerd door Eyton. De geslachtsnaam komt van Grieks sarkidion, 'stukje vlees, lel', en ornis, 'vogel', naar de vlezige knobbel op de snavel van het mannetje. De soortnaam sylvicola komt van Latijn silva, 'bos', en -cola, 'bewoner', dus 'bosbewoner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Iguape, São Paulo, Brazilië, en Buenos Aires, Argentinië.