Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Amerikaanse schaarbek
Amerikaanse schaarbek | Rynchops niger
Black Skimmer | Rayador americano | Talha-mar
De Amerikaanse schaarbek is een grote, zwart-witte sternachtige vogel met een unieke snavel: de onderkaak is duidelijk langer dan de bovenkaak. Hij vist door laag over het water te vliegen met de onderkaak door het oppervlak, en klapt de snavel dicht zodra hij een vis raakt. In het gidsgebied leeft hij zowel langs de grote rivieren van het laagland als langs de kust.
Geluid
Korte, nasale, blafachtige roepen, kak of kaup, vaak in reeksen; groepen op een zandbank maken een aanhoudend gekef, ook 's nachts.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
40–50 cm, met lange, smalle vleugels en een korte, licht gevorkte staart. De snavel is rood met een zwarte punt en zijdelings sterk samengedrukt; de onderkaak steekt ver voorbij de bovenkaak uit. Kruin, achterhals, rug en bovenvleugel zijn zwart, voorhoofd, gezicht en onderdelen wit. De poten zijn kort en rood. Mannetjes zijn duidelijk groter dan vrouwtjes, met een langere snavel. Buiten de broedtijd is de achterhals witachtig. Jongen zijn bruin gevlekt op de bovendelen en hebben een doffere snavel. Vogels van het Amazonegebied (cinerascens) hebben een donkerdere staart en minder wit in de vleugel dan Noord-Amerikaanse vogels.
Verwarringssoorten
Door de snavel met de lange onderkaak met geen andere soort te verwarren. De grootsnavelstern Phaetusa simplex leeft ook langs de rivieren en heeft eveneens een zwart-witte vleugel, maar heeft een dikke gele snavel, een grijze rug en grote witte vlakken in de bovenvleugel. Grote sterns zoals de koningsstern Thalasseus maximus hebben een grijze rug en een gewone, oranje snavel.
Leefgebied
Zandbanken en oevers van grote laaglandrivieren, meren en oude rivierarmen, en aan de kust estuaria, lagunes, getijdenvlakten en zandstranden. Vist vooral in de schemering en 's nachts op kalm, ondiep water, op kleine vissen en garnalen. Broedt in kolonies, vaak samen met sterns, op kale zandbanken die in de droge tijd boven water komen; het nest is een kuiltje in het zand.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia langs de Caribische kust, de Magdalena, de rivieren van de llanos en het Amazonegebied, en plaatselijk aan de Pacifische kust. In Ecuador langs de kust, vooral rond de Golf van Guayaquil, en langs de grote rivieren in het oosten. In Peru langs de kust, vooral in het noorden, en langs de rivieren van het Amazonegebied. In Bolivia langs de rivieren van het laagland in het noorden en oosten. Op de Galápagos alleen als dwaalgast. Buiten het gidsgebied van de Verenigde Staten tot Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op zandbanken van grote rivieren in de droge tijd, en aan de kust bij estuaria en lagunes, waar groepen rusten op het strand. Vissende vogels zijn het best te zien in de vroege ochtend en de avondschemering boven kalm water.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is kwetsbaar voor verstoring van broedkolonies op zandbanken en stranden, en voor wisselende waterstanden van rivieren door dammen.
Wetenschappelijke naam
Rynchops niger | Linnaeus, 1758
Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Rynchops voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks rhunkhos, 'snavel', en ōps, 'gezicht'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kust van South Carolina, Verenigde Staten.