Alle soorten › Steltloperachtigen › Jagers › Chileense grote jager
Chileense grote jager | Stercorarius chilensis
Chilean Skua | Salteador chileno | Mandrião-chileno
De chileense grote jager is de grote jager van de westkust van Zuid-Amerika. Hij broedt in kolonies langs de kusten en op eilanden van zuidelijk Chili en Argentinië en trekt na het broedseizoen naar het noorden, langs de Humboldtstroom tot in Peru. Het is de enige grote jager met kaneelkleurige onderdelen en ondervleugel.
Geluid
Buiten de broedplaatsen meestal stil, behalve bij gevechten om voedsel; dan schorre, krassende roepen. Op de kolonies luide, lachende roepreeksen.
Opname: Sebastián Saiter V. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
53–58 cm, een zware, breedvleugelige grote jager met een korte staart en een forse, gehaakte snavel. De volwassen vogel heeft een donkere kap die afsteekt tegen een lichter, kaneelbruin gezicht en hals, kaneelkleurige tot roodbruine onderdelen en ondervleugeldekveren, en donkerbruine bovendelen met fijne lichte streepjes. De snavel is tweekleurig, met een lichte, grijsblauwe basis en een zwarte punt. Een grote witte vlek aan de basis van de handpennen, boven en onder. Jonge vogels zijn warmer en egaler kaneelbruin, met een minder duidelijke kap. De seksen zijn gelijk; het vrouwtje is gemiddeld groter.
Verwarringssoorten
De zuidpooljager Stercorarius maccormicki is kleiner en koeler grijsbruin of beige, zonder kaneelkleur, met egaal donkere ondervleugeldekveren en een kleinere, donkere snavel. De subantarctische grote jager Stercorarius antarcticus is donkerder bruin met lichte vlekken en zonder kaneelkleurige ondervleugel; in het gidsgebied hooguit uitzonderlijk. Donkere vogels en jongen van de middelste jager Stercorarius pomarinus zijn kleiner en slanker, met smallere vleugels, een langere staart en een kleinere witte vleugelvlek.
Leefgebied
Kustzee en het water net buiten de kust, ook havens, vissersplaatsen en stranden; vaak bij vissersboten en bij guano-eilanden en zeevogelkolonies, waar hij vis steelt van aalscholvers, meeuwen en sterns en eieren en jongen rooft. Eet daarnaast afval en dode dieren. Broedt niet in het gidsgebied; buiten het gidsgebied nestelt hij op de grond tussen gras en rotsen, vaak bij kolonies van pinguïns en aalscholvers.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru een vrij algemene wintergast langs de hele kust, talrijker in het zuiden; vooral in de zuidelijke winter, maar een deel van de vogels blijft het hele jaar. In Ecuador schaars voor de zuidelijke kust; van de Galápagos slechts uitzonderlijk gemeld. Niet in Colombia en Bolivia. Broedt langs de kusten van zuidelijk Chili en Argentinië en trekt langs de Grote Oceaan naar het noorden tot Peru en langs de Atlantische Oceaan tot het zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in vissershavens en bij guano-eilanden langs de kust van Peru, bijvoorbeeld bij Pucusana, Paracas of Callao, of ga mee met een pelagische tocht; vooral van mei tot oktober zitten ze op het water bij vissersboten of achtervolgen ze aalscholvers en meeuwen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Er zijn geen aanwijzingen voor een sterke achteruitgang; de soort profiteert plaatselijk van visafval, maar is gevoelig voor veranderingen in de visstand tijdens El Niño.
Wetenschappelijke naam
Stercorarius chilensis | Bonaparte, 1856
Bonaparte beschreef de soort in 1856 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Stercorarius werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is Latijn stercorarius, 'van mest' (van stercus, 'mest'); wat andere vogels uitbraakten bij achtervolging door jagers werd vroeger voor uitwerpselen gehouden. De soortnaam verwijst naar Chili. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chili.