Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Amerikaanse smient

Amerikaanse smient | Mareca americana

American Wigeon | Silbón americano | Piadeira-americana

De Amerikaanse smient is een Noord-Amerikaanse eend met een korte, blauwgrijze snavel, die naast zaden veel groene plantendelen eet. Een klein deel van de vogels overwintert tot in het noorden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied is hij een schaarse wintergast, bijna alleen in Colombia.

Amerikaanse smient (Mareca americana)
Foto: Judy Gallagher — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje laat een fluitend, driedelig wie-wiew-wiew horen, het middelste deel het hoogst; het vrouwtje een laag, krassend gekwaak.

Luister: ZangXC1013535

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

45–56 cm, een middelgrote eend met een ronde kop, een korte, blauwgrijze snavel met een zwarte punt en een vrij puntige staart. Het mannetje heeft een witte kruin en voorhoofd, een brede groene band achter het oog, een grijs gespikkelde kopzijde en roze-bruine flanken en borst; achter de flank zit een witte vlek voor de zwarte onderstaart. Het vrouwtje is grijsbruin, met een grijzere kop, een donkere vlek rond het oog en oranjebruine flanken. Het mannetje heeft een grote witte vlek op de voorvleugel, die in de vlucht opvalt; beide seksen hebben een witte buik.

Verwarrings­soorten

De krakeend Mareca strepera, een zeer zeldzame dwaalgast, heeft een langere, smallere snavel, een steiler voorhoofd en een witte spiegel. De Chileense smient Mareca sibilatrix, een dwaalgast uit het zuiden, heeft een witte kop met een zwarte nek en groene glans, een zwart-wit geschubde borst en een donkere snavel. Vrouwtjes van de blauwvleugeltaling Spatula discors zijn kleiner, met een langere, donkere snavel.

Leefgebied

Zoete meren, moerassen, lagunes en overstroomde graslanden, in het laagland en op meren in de Andes tot ongeveer 3000 m. Eet waterplanten, zaden en grassen, en graast soms op oevers. Broedt niet in het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse wintergast, vooral in het Caribisch laagland en op meren van de Oostelijke Cordillera. In Ecuador zeldzaam. In Peru en Bolivia niet of alleen als zeer zeldzame gast. Ontbreekt op de Galápagos. Broedt in het noorden van Noord-Amerika en overwintert tot in Midden-Amerika, op de Caraïbische eilanden en in het noorden van Zuid-Amerika.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Van november tot maart op meren in het noorden van Colombia, meestal tussen groepen blauwvleugeltalingen; het fluiten van het mannetje en de witte kruin vallen op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand is groot, maar in Noord-Amerika in de loop van de vorige eeuw teruggelopen door het verlies van wetlands in de broedgebieden.

Wetenschappelijke naam

Mareca americana | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Anas americana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mareca werd in 1824 ingevoerd door Stephens. De geslachtsnaam komt van het Portugese woord marreco, 'kleine eend'. De soortnaam verwijst naar Amerika, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Louisiana en New York, Verenigde Staten.