Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Orinocogans
Orinocogans | Neochen jubata
Orinoco Goose | Ganso del Orinoco | Pato-corredor
De orinocogans is een middelgrote, rechtop staande gans van de zandbanken van grote laaglandrivieren en van natte savannes. Met zijn lichte kop en hals en kastanjebruine lijf is hij de enige inheemse gans van het Amazone- en Orinocolaagland. Hij graast op oevers en broedt in boomholten.
Geluid
Het mannetje laat een hoge, fluitende roep horen, het vrouwtje een lager, schor gesnater; paren roepen vaak samen, vooral bij verstoring.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
61–67 cm, met een vrij lange hals en lange poten. Kop, hals en borst zijn licht grijsbeige; op de hals vormen de veren fijne groeven. Rug, flanken en buik zijn warm kastanjebruin. De vleugels zijn zwartachtig met een groene glans, met een witte spiegel die in de vlucht duidelijk opvalt. De snavel is zwart met roze of rood, de poten zijn oranjerood. De seksen zijn gelijk; het mannetje is groter. Jonge vogels zijn valer en doffer gekleurd.
Verwarringssoorten
De nijlgans Alopochen aegyptiaca, een uitheemse soort in delen van Colombia, heeft een donkere vlek rond het oog en een donkere vlek op de borst, en grote witte vleugeldekveren. De rosse fluiteend Dendrocygna bicolor is kleiner, egaal geelbruin, met een grijze snavel en een witte band op de stuit. De muskuseend Cairina moschata is zwart met witte vleugelvelden.
Leefgebied
Zandbanken en oevers van grote, trage laaglandrivieren, natte savannes, moerassen en de randen van meren, vaak in de buurt van bos, meestal onder 500 m. Graast op gras en andere planten aan de waterkant en eet ook zaden en ongewervelden. Het nest ligt in een boomholte, soms op enige afstand van het water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia vooral in de Llanos van Arauca, Casanare, Meta en Vichada, schaars in Amazonië. In Ecuador zeer zeldzaam, met slechts enkele waarnemingen in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland van het zuidoosten, vooral in Madre de Dios, elders zeldzaam. In Bolivia in het laagland van het noorden, vooral in de savannes van Beni en het aangrenzende laagland van La Paz, Pando en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het droge seizoen op zandbanken langs grote rivieren, als die droogvallen; paren staan dan vaak rechtop aan de waterkant. In de savannes van Beni en in de Llanos van Casanare zie je ze ook in natte graslanden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar de stand is versnipperd en plaatselijk afgenomen door jacht en verstoring langs rivieren.
Wetenschappelijke naam
Neochen jubata | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Anser jubatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Neochen werd in 1918 ingevoerd door Oberholser. De geslachtsnaam komt van Grieks neos, 'nieuw', en khēn, 'gans'. Latijn jubata betekent 'met manen', naar de verlengde veren op de hals. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Praia das Onças, rivier de Solimões, Brazilië.