Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Andesdwerguil

Andesdwerguil | Glaucidium jardinii

Andean Pygmy Owl | Mochuelo andino | Caburé-andino

De andesdwerguil is de dwerguil van de hogere bergbossen in het noorden van de Andes, tot aan de boomgrens. Hij is ook overdag actief en wordt vaak gevonden doordat kleine vogels hem luid belagen. Vroeger werden de nevelwouddwerguil, de Boliviaanse dwerguil en de Costaricaanse dwerguil tot deze soort gerekend.

Andesdwerguil (Glaucidium jardinii)
Foto: Justin Cook — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een lange reeks snelle, gelijkmatige holle tonen, poep-poep-poep, soms voorafgegaan door twee fluittonen. Zingt overdag en 's nachts.

Luister: ZangXC543296

Opname: Peter de Rouw — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een ronde kop zonder oorpluimen, gele ogen, witte wenkbrauwen, een witte 'snor' en een brede witte keel. Er zijn een donkerbruine vorm met witte tekening en een kastanjebruine vorm met okergele tekening. De kruin heeft kleine witte stippen, de rug lichte vlekken. In de nek een zwart-wit patroon van 'valse ogen'. De staart heeft lichte banden, wit bij de bruine en okergeel bij de roodbruine vorm. De borstzijden zijn donker met lichte tekening, de rest van de onderdelen wit met zware bruine strepen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De nevelwouddwerguil Glaucidium nubicola leeft lager op de westflank, heeft een vrijwel ongevlekte rug en een kortere staart, en zingt tonen in paren. De Boliviaanse dwerguil Glaucidium bolivianum vervangt hem verder zuidelijk op de oostflank in Peru en zingt een tragere reeks. De Braziliaanse dwerguil Glaucidium brasilianum en de Peruaanse dwerguil Glaucidium peruanum leven lager en in opener of droger terrein en hebben een gestreepte kruin.

Leefgebied

Nevelwoud, dwergbos bij de boomgrens, Polylepis-bos en soms bosranden en weiland met verspreide bomen, van de middelste lagen tot in het bladerdak, in Colombia ruwweg tussen 1500 en 3500 m, in Ecuador en Peru tot iets hoger. Jaagt overdag en 's nachts op ongewervelden, kleine vogels en kleine zoogdieren. Broedt in boomholten, zoals oude spechtenholen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op beide flanken en in de hogere delen van de Andes. In Peru alleen in het noorden; de grens met de Boliviaanse dwerguil is niet precies bekend. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister overdag in nevelwoud en langs de boomgrens naar de reeks tonen en let op alarmerende groepjes kolibries, tangares en andere kleine vogels. Hij zit vaak op een open tak aan de bosrand.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk vrij algemeen, maar ontbossing in de Andes kan de stand op termijn treffen.

Wetenschappelijke naam

Glaucidium jardinii | (Bonaparte, 1855)

Bonaparte beschreef de soort in 1855 als Phalaenopsis jardinii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Glaucidium werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Grieks glaukidion, 'uiltje', verkleinwoord van glaux, 'uil'; Friedrich Boie voerde de naam in 1826 in. De soortnaam eert Sir William Jardine (1800–1874), Schots natuuronderzoeker en uitgever van The Naturalist's Library. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Andes bij Quito, Ecuador.