Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Andesgans
Andesgans | Chloephaga melanoptera
Andean Goose | Ganso andino | Ganso-andino
De andesgans is een grote, witte gans met zwarte vleugels van het hooggebergte van de centrale Andes. Hij leeft in paren of kleine groepen bij meren en in natte graslanden en veen op de puna, ruim boven 3500 m. Paren verdedigen in de broedtijd fel hun territorium.
Geluid
Het mannetje laat een hoge, fluitende roep horen, het vrouwtje een laag, rauw gekakel of gegrom; paren roepen vaak samen bij territoriumgeschillen.
Opname: Barry Edmonston — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
75–80 cm, een gedrongen gans met een korte, roze tot rode snavel en oranjerode poten. Kop, hals, lijf en het grootste deel van de vleugeldekveren zijn wit. De handpennen, de staart en een band van schouderveren en grote dekveren zijn zwart, met een groene en paarse glans. In de vlucht zie je een witte vleugel met zwarte achterrand en zwarte punt. De seksen zijn gelijk; het mannetje is duidelijk groter. Jonge vogels hebben een grijsbruine waas op kop en lijf en minder glans op de vleugel.
Verwarringssoorten
Witte tamme ganzen, afstammend van de grauwe gans Anser anser, zijn groter, met een langere, oranje snavel en zonder zwarte vleugels; ze zitten meestal bij dorpen. De andesmeeuw Chroicocephalus serranus is veel kleiner en slanker, met een donkere kop in het broedkleed en een dunne snavel, en vliegt op smalle, puntige vleugels.
Leefgebied
Natte graslanden, veen (bofedales) en de oevers van meren op de puna, meestal tussen 3500 en 5000 m. Graast op korte grassen en andere planten van natte bodems. Het nest ligt op de grond, vaak op een helling of tussen rotsen, niet ver van water. Na de broedtijd komen vogels soms in groepen samen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in de Andes van het midden en zuiden van het land, plaatselijk noordelijker. In Bolivia in het westelijke hooggebergte en op het altiplano. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden en midden van Chili en het westen van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Paren en groepjes zie je vaak grazend in de bofedales en langs meren op de puna, bijvoorbeeld rond het Titicacameer en op het altiplano. De witte kleur valt over grote afstand op tegen het groene veen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt plaatselijk bejaagd en heeft last van verstoring en van begrazing en drainage van veen.
Wetenschappelijke naam
Chloephaga melanoptera | (Eyton, 1838)
Eyton beschreef de soort in 1838 als Anser melanopterus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloephaga werd in 1838 ingevoerd door Eyton. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks khloē, 'gras', en -phagos, '-etend'. Grieks melas, 'zwart', en pteron, 'vleugel', dus 'zwartvleugelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Titicacameer, Peru/Bolivia.