Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Andesmeeuw
Andesmeeuw | Chroicocephalus serranus
Andean Gull | Gaviota andina | Gaivota-andina
De Andesmeeuw is de meeuw van de hooggelegen meren en venen van de Andes, van Ecuador tot Chili en Argentinië. Hij broedt op hoogvlakten tussen ruwweg 3000 en 4800 m en is daar vaak de enige meeuw. Buiten de broedtijd trekt een deel van de vogels naar de kust van Peru en Chili.
Geluid
Schorre, lachende en krassende roepen zoals kee-arr en ka-ka-ka, vooral rond de broedplaatsen.
Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
44–48 cm, een forse kapmeeuw met een donkerrode snavel, donkerrode poten en een donkere iris met smalle witte halve oogringen. Volwassen vogels hebben een middengrijze mantel en een grote witte wig in de buitenvleugel, met zwarte punten aan de buitenste handpennen; op de ondervleugel zijn de handpennen grotendeels donker met een witte vlek. In broedkleed een zwartbruine kap; in winterkleed een witte kop met een donkere oorvlek. Jonge vogels hebben een bruingevlekte bovenvleugel, een zwarte staartband en een lichte snavel met een donkere punt. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De Patagonische kokmeeuw Chroicocephalus maculipennis is kleiner en slanker, met een bruinere kap, en is in het gidsgebied een zeer zeldzame dwaalgast. De Franklins meeuw Leucophaeus pipixcan is kleiner, met een donkerdere mantel, een zwarte vleugelpunt met witte top en een brede witte oogring, en komt in de Andes slechts als doortrekker voor. De grijskopmeeuw Chroicocephalus cirrocephalus heeft een lichte iris en in broedkleed een lichtgrijze kap, en leeft aan de kust.
Leefgebied
Meren, lagunes, venen en bofedales op hoogvlakten en in de páramo en puna, ongeveer tussen 3000 en 4800 m; ook langs rivieren, op akkers en bij vuilnisbelten in het hooggebergte. Buiten de broedtijd ook op stranden, in estuaria en havens aan de kust. Eet insecten, larven, kleine vis, kikkers en afval en volgt ploegende boeren. Broedt alleen of in losse kolonies op eilandjes of in moerasvegetatie; het nest is een hoop plantenmateriaal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia schaars in het uiterste zuiden. In Ecuador op meren in de Andes, vooral in de páramo. In Peru op meren en venen in de hele Andes en buiten de broedtijd ook langs de kust. In Bolivia op het altiplano, onder meer rond het Titicacameer. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek bij meren en venen in de páramo van Ecuador of op het altiplano van Peru en Bolivia, waar de meeuwen rond de oevers en boven de bofedales vliegen. Aan de kust van Peru zijn ze buiten de broedtijd te vinden tussen andere meeuwen op stranden en in havens.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand lijkt stabiel; verstoring van broedplaatsen en vervuiling van meren kunnen plaatselijk een rol spelen.
Wetenschappelijke naam
Chroicocephalus serranus | (Tschudi, 1844)
Tschudi beschreef de soort in 1844 als Larus serranus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chroicocephalus werd in 1836 ingevoerd door Eyton. De geslachtsnaam komt van Grieks khrōikos, 'gekleurd', en -kephalos, 'met een kop', naar de gekleurde kop in het broedkleed. De soortnaam betekent 'van de bergen', van Spaans sierra, naar het leefgebied in het hooggebergte van de Andes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Jauja-vallei, Junín, Peru.