Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Andestinamoe

Andestinamoe | Nothoprocta pentlandii

Andean Tinamou | Tinamú andino | Inhambu-andino

De andestinamoe is een kleine, bruine en gespikkelde tinamoe van droge, open berghellingen in de Andes. Hij leeft verborgen tussen struiken en gras en vliegt pas op als hij bijna wordt betrapt, dan met luid geraas van de vleugels. Van de tinamoes van het hooggebergte is hij het meest gebonden aan struweel en akkerranden op de middelste hoogten.

Andestinamoe (Nothoprocta pentlandii)
Foto: Dario Taraborelli — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, doordringende fluittoon, met tussenpozen herhaald, vooral in de vroege ochtend en de schemering. Bij het opvliegen een snerpend geluid en geraas van de vleugels.

Luister: ZangXC264361

Opname: Paul Coopmans — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–30 cm, met een kleine kop, een dunne, licht gebogen snavel en vrijwel geen staart. De bovendelen zijn grijsbruin, met zwarte vlekken en lichte, roomkleurige strepen op rug en vleugels. De kop is grijsachtig, met een donkere kruin en een lichte keel. Borst en hals zijn grijs met kleine witte stippels, de buik is lichter geelbruin. De poten zijn geelachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De pisaccatinamoe Nothoprocta ornata is groter, met een sterk gevlekte, witachtige kop en hals, en leeft meestal hoger, in het open grasland van de puna. De krombektinamoe Nothoprocta curvirostris is warmer roodbruin, met een duidelijker gebogen snavel, en leeft in vochtiger grasland in het noorden. De punatinamoe Tinamotis pentlandii is veel groter, met een gestreepte kop, en leeft hoog op de puna. Darwins steisshoen Nothura darwinii is kleiner en geler, met een kortere snavel, en houdt van open grasland.

Leefgebied

Droog struweel, grasland met verspreide struiken, rotsige hellingen en de randen van akkers en terrassen in de Andes, ruwweg tussen 2000 en 4000 m, plaatselijk lager. Loopt over de grond en zoekt zaden, knollen, scheuten en insecten. Het nest ligt op de grond, verscholen onder een struik of graspol.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen in het uiterste zuiden. In Peru langs de westflank en in de droge inter-Andesdalen over het grootste deel van het land. In Bolivia in de Andes en in de droge valleien op de oostflank. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langzaam langs struikrijke hellingen en akkerranden in de droge dalen; vogels lopen vaak eerst weg voordat ze opvliegen. In de vroege ochtend verraden ze zich door hun fluittonen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een kleinschalig agrarisch landschap goed, maar wordt plaatselijk bejaagd.

Wetenschappelijke naam

Nothoprocta pentlandii | (Gray, 1867)

Gray beschreef de soort in 1867 als Rhynchotus Pentlandii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nothoprocta werd in 1873 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks nothos, 'onecht', en prōktos, 'achterste, staart'. Genoemd naar Joseph Barclay Pentland (1797–1873), Iers natuuronderzoeker en geograaf die in Bolivia werkte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Andes van Bolivia.