Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Aplomadovalk
Aplomadovalk | Falco femoralis
Aplomado Falcon | Halcón aplomado | Falcão-de-coleira
De aplomadovalk is een slanke valk met lange vleugels en een lange staart, van open grasland van de hoge puna tot de savannes van het laagland. Hij jaagt in snelle vlucht op vogels en insecten en werkt soms in paren samen om een prooi op te jagen. In het gidsgebied is hij vooral een vogel van het altiplano en de oostelijke savannes.
Geluid
Een snelle, schelle reeks kek-kek-kek of kie-kie-kie, vooral bij het nest.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
35–45 cm, slank, met lange, spitse vleugels en een lange staart; het vrouwtje is groter. Bovendelen leigrijs. De kop heeft een donkere kruin, een duidelijke witte tot gelige wenkbrauwstreep die tot in de nek doorloopt, en een smalle zwarte baardstreep. Keel en borst wit tot geelachtig, soms fijn gestreept. Over de buik loopt een brede zwartachtige band, vaak met fijne witte streepjes. Onderbuik, dijen en onderstaartdekveren roestbruin. De staart is donker met smalle witte banden. Jonge vogels zijn bruiner, met een sterker gestreepte borst.
Verwarringssoorten
De slechtvalk Falco peregrinus is zwaarder, met kortere staart, bredere vleugelbasis, een brede baardstreep en zonder witte wenkbrauw of roestbruine dijen. De Amerikaanse torenvalk Falco sparverius is veel kleiner, met een roestbruine rug en staart. De vleermuisvalk Falco rufigularis is kleiner, met een zwart vest en een korte staart, en leeft bij bos.
Leefgebied
Open land: puna en altiplano met graspollen en struiken, savannes met verspreide bomen in het laagland, kustwoestijn en akkerland, ook moerassige graslanden; van zeeniveau tot boven 4500 m. Jaagt vanaf een zitpost of in snelle achtervolging op kleine en middelgrote vogels, grote insecten en soms knaagdieren en vleermuizen; paren jagen soms samen. Nestelt in oude nesten van andere vogels in bomen, struiken of op palen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Llanos, in het Caribisch laagland en plaatselijk in het open hoogland van de Andes. In Ecuador schaars en plaatselijk in de hooglanden. In Peru op de puna en plaatselijk langs de kust. In Bolivia op het altiplano en in de savannes van Beni en het oosten. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico, met een kleine stand in het zuiden van de Verenigde Staten, tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op het altiplano van Peru en Bolivia zit hij vaak op een paal, een rotsblok of een lage struik in open grasland. Let op een slanke valk met een witte wenkbrauw en een lange staart die laag over de vlakte jaagt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk achteruitgegaan door omzetting van grasland en savanne en door pesticiden.
Wetenschappelijke naam
Falco femoralis | Temminck, 1822
Temminck beschreef de soort in 1822 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Falco werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is Laatlatijn falco, 'valk', mogelijk afgeleid van falx, 'sikkel', naar de klauwen of de vleugelvorm. De soortnaam komt van Latijn femur, 'dij', naar de roestbruine dijen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.