Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Slechtvalk
Slechtvalk | Falco peregrinus
Peregrine Falcon | Halcón peregrino | Falcão-peregrino
De slechtvalk is een grote, krachtige valk die vrijwel wereldwijd voorkomt en zijn prooi, meestal een vogel, in een steile duikvlucht slaat. In het gidsgebied broedt een kleine, donkere Andesondersoort op rotswanden in de bergen en langs de kust, terwijl Noord-Amerikaanse vogels er overwinteren of doortrekken. Wintergasten zitten vaak bij concentraties van steltlopers en meeuwen langs de kust.
Geluid
Bij het nest een harde, krassende reeks kek-kek-kek en een jammerend iee-tsjik; buiten het broedseizoen meestal stil.
Opname: Timeo CONSTANT — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
38–48 cm; het vrouwtje is duidelijk groter dan het mannetje. Zwaar gebouwd, met brede vleugelbasis, spitse vleugels en een middellange staart. Bovendelen leigrijs tot blauwgrijs, de kop met een donkere kap en een brede zwarte baardstreep. Keel en bovenborst wit tot roomkleurig, de rest van de onderdelen fijn donker gebandeerd. Poten en snavelhuid geel. Jonge vogels zijn bruin van boven, met lengtestrepen op de onderdelen. Noord-Amerikaanse wintergasten van de toendra zijn lichter, met een smallere baardstreep; de broedvogels van de Andes zijn kleiner en donkerder.
Verwarringssoorten
De aplomadovalk Falco femoralis is slanker, met een langere staart, een witte wenkbrauw, een donkere buikband en roestbruine dijen. Het smelleken Falco columbarius is veel kleiner, met een vage baardstreep. De bonte slechtvalk Falco deiroleucus heeft een zwart vest en roestoranje onderdelen.
Leefgebied
Kusten, lagunes, estuaria en getijdenvlakten met steltlopers, steden met hoge gebouwen, rotswanden en kloven in de Andes, hoogvlaktemeren en open land; van zeeniveau tot boven 4000 m. Jaagt vooral op vogels, van zangvogels tot eenden en duiven, die hij in de lucht slaat na een steile duikvlucht. Nestelt op een richel in een rotswand, plaatselijk op gebouwen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia vooral een wintergast en doortrekker, langs de kusten en in de Andes. In Ecuador wintergast in het hele land, met een kleine broedpopulatie in de Andes. In Peru broedvogel in de Andes en langs de kustwoestijn en een algemene wintergast langs de kust. In Bolivia broedvogel in de Andes en wintergast vooral in het laagland. Op de Galápagos een schaarse wintergast. Buiten het gidsgebied op alle continenten behalve Antarctica.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen oktober en april langs de kust van Peru en Ecuador bij lagunes en strandvlakten met veel steltlopers, of in steden als Lima op hoge gebouwen. Als steltlopers plotseling opvliegen, kijk dan naar boven.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Na de sterke achteruitgang door pesticiden (DDT) in de twintigste eeuw heeft de soort zich in Noord-Amerika hersteld.
Wetenschappelijke naam
Falco peregrinus | Tunstall, 1771
Tunstall beschreef de soort in 1771 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Falco werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is Laatlatijn falco, 'valk', mogelijk afgeleid van falx, 'sikkel', naar de klauwen of de vleugelvorm. De soortnaam is Latijn peregrinus, 'vreemdeling, zwerver'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Northamptonshire, Engeland.