Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Vleermuisvalk

Vleermuisvalk | Falco rufigularis

Bat Falcon | Halcón murcielaguero | Cauré

De vleermuisvalk is een kleine, donkere valk van bosranden en open plekken in het laagland en de uitlopers. Hij zit vaak lang op een hoge dode tak boven het bos en jaagt vooral in de schemering, op vleermuizen, gierzwaluwen en grote insecten. Paren blijven het hele jaar in hun territorium.

Vleermuisvalk (Falco rufigularis)
Foto: Julian Londono from Manizales, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, snelle reeks kie-kie-kie-kie, vaak in duet en vooral bij de zitpost.

Luister: ZangXC898418

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–30 cm, compact, met lange, spitse vleugels en een vrij korte staart; het vrouwtje is duidelijk groter. Bovendelen leizwart, de kop zwart. Keel, halszijden en bovenborst wit tot gelig of lichtbruin. Daaronder een zwart vest met fijne witte dwarsstreepjes. Buik, dijen en onderstaartdekveren roestbruin. De poten zijn geel. Jonge vogels zijn bruiner, met een geliger keel en meer gebandeerde onderstaartdekveren.

Verwarrings­soorten

De bonte slechtvalk Falco deiroleucus is groter en zwaarder, met grote poten, een witte keel die scherp afsteekt tegen een roestoranje band op de bovenborst en een grover gebandeerd vest. De aplomadovalk Falco femoralis is groter en slanker, met een lange staart en een witte wenkbrauwstreep, en leeft in open land. De gestreepte bosvalk Micrastur ruficollis heeft korte, ronde vleugels en een lange gebandeerde staart en blijft binnen het bos.

Leefgebied

Bosranden, rivieroevers, open plekken en ontgonnen land met hoge dode bomen in vochtig en halfvochtig bos, ook plantages en dorpsranden; van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Jaagt vanaf een hoge zitpost in snelle vlucht op vleermuizen, gierzwaluwen, zwaluwen en kleine vogels, en op grote insecten zoals libellen en kevers. Nestelt in boomholten, ook in oude nesten van andere vogels of op gebouwen.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland en de uitlopers vrijwel overal, behalve in de hoge Andes. In Ecuador aan beide zijden van de Andes in het laagland en de uitlopers. In Peru in het Amazonegebied en de uitlopers van de oostflank, en in het noordwesten. In Bolivia in het laagland en de uitlopers. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot in het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs rivieren in het Amazonegebied en bij lodges met open plekken in het bos zit hij vaak op dezelfde hoge, kale boom. Kijk in de schemering, wanneer hij jaagt op vleermuizen en gierzwaluwen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort past zich aan aan bosranden en halfopen, ontgonnen landschap.

Wetenschappelijke naam

Falco rufigularis | Daudin, 1800

Daudin beschreef de soort in 1800 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Falco werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is Laatlatijn falco, 'valk', mogelijk afgeleid van falx, 'sikkel', naar de klauwen of de vleugelvorm. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood', en gula, 'keel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.