Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Bonte slechtvalk
Bonte slechtvalk | Falco deiroleucus
Orange-breasted Falcon | Halcón pecho rufo | Falcão-de-peito-laranja
De bonte slechtvalk is een krachtige, zeldzame valk van bosrijke heuvels en lagere berghellingen, die broedt op hoge rotswanden boven het bos. Hij lijkt sterk op de veel algemenere vleermuisvalk, maar is groter en zwaarder gebouwd. In het hele verspreidingsgebied komt hij plaatselijk en in lage dichtheid voor.
Geluid
Een harde, herhaalde reeks kek-kek-kek, vooral bij de broedplaats.
Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33–40 cm; het vrouwtje is duidelijk groter dan het mannetje. Bovendelen leiblauw tot zwartachtig, de kop zwart. De keel is wit tot roomkleurig en gaat over in een roestoranje band op de bovenborst en in de halszijden. Daaronder een zwart vest met grove, roomkleurige tot lichtoranje dwarsbandering. De buik, dijen en onderstaartdekveren zijn roestoranje. Snavel en poten zijn zwaar, de poten geel. Jonge vogels zijn bruiner van boven, met gelige tinten aan de onderzijde.
Verwarringssoorten
De vleermuisvalk Falco rufigularis is kleiner en slanker, met een kleinere kop en lichtere poten; de keel is meestal geler of bruiner zonder scherpe witte afscheiding, de oranje band op de bovenborst ontbreekt of is smal, en het zwarte vest is fijner wit gestreept. Vrouwtjes vleermuisvalk en mannetjes bonte slechtvalk overlappen in grootte; let op de verhouding van kop en poten. De slechtvalk Falco peregrinus heeft lichte, gestreepte of gebandeerde onderdelen zonder oranje.
Leefgebied
Hoge rotswanden, kloven en steile hellingen in vochtig bos van de uitlopers en de lagere berghellingen, ook rivierdalen met kliffen in het laagland; meestal tussen ongeveer 300 en 2000 m. Jaagt vanaf een hoge zitpost of in snelle duikvlucht op middelgrote vogels zoals duiven, papegaaien en ook gierzwaluwen. Nestelt in een nis of op een richel in een rotswand.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia zeer plaatselijk, met weinig waarnemingen. In Ecuador zeldzaam op de oostflank en in het aangrenzende laagland, vroeger ook in het westen. In Peru plaatselijk langs de oostflank van de Andes. In Bolivia plaatselijk in de uitlopers en de Yungas. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot in het noorden van Argentinië, overal zeldzaam en plaatselijk.
Hoe en wanneer kijken
Bekende broedwanden in de uitlopers van de oostflank worden jaarlijks bezet; daar zit de vogel vaak lang op een uitstekende richel of een dode boom boven het bos. Vergelijk elke vleermuisvalk met een zware kop en grote poten zorgvuldig.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De soort komt in lage dichtheid voor en is afhankelijk van bos rond geschikte rotswanden; ontbossing en verstoring van broedplaatsen vormen de belangrijkste bedreigingen.
Wetenschappelijke naam
Falco deiroleucus | Temminck, 1825
Temminck beschreef de soort in 1825 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Falco werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam is Laatlatijn falco, 'valk', mogelijk afgeleid van falx, 'sikkel', naar de klauwen of de vleugelvorm. De soortnaam komt van Grieks deirē, 'keel, hals', en leukos, 'wit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ilha de São Francisco, Santa Catarina, Brazilië.