Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Azuurpurperhoen

Azuurpurperhoen | Porphyrio flavirostris

Azure Gallinule | Calamoncillo celeste | Frango-d'água-pequeno

Het azuurpurperhoen is een klein, bleek purperhoen van overstroomde graslanden en drijvende vegetatie in het laagland ten oosten van de Andes. Het leeft verborgen in hoog gras en tussen waterplanten en verplaatst zich met de seizoensgebonden waterstanden. Over zijn trekbewegingen is weinig bekend.

Azuurpurperhoen (Porphyrio flavirostris)
Foto: Vincent A. Vos — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig bekend; korte, zachte trillers en kikkerachtige roepen, en een droog kek.

Luister: ZangXC777746

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–26 cm, slank. Kop, hals en borst zijn bleek grijsblauw tot azuurblauw, de buik en onderstaart wit. Rug en vleugeldekveren zijn olijfbruin met donkere veercentra; de slagpennen hebben een blauwgroene tint. Snavel en voorhoofdsschild zijn geelgroen, de poten geel. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn bruiner en geelbruiner op kop en borst, met minder blauw.

Verwarrings­soorten

Jonge Amerikaanse purperhoenen Porphyrio martinica zijn groter en egaler bruin op de rug, met een bruinere hals en kop. Het vlekflankwaterhoen Porphyriops melanops is donkerder, met een grijze kop, witte stippen op de flanken en een groengele snavel zonder blauwe tinten. Het waterhoen Gallinula chloropus is groter, leigrijs, met een rood schild.

Leefgebied

Seizoensgebonden overstroomd grasland, moerassen met hoog gras, oevers van hoefijzermeren en rivieren met drijvende vegetatie en plaatselijk rijstvelden, in het laagland tot ongeveer 500 m. Eet zaden, groene plantendelen en insecten. Broedt in de regentijd; het nest is een kom van gras in vegetatie boven ondiep water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, in de Llanos en het Amazonegebied. In Ecuador schaars in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten, onder meer in de savannen van de Beni. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in overstroomde graslanden en langs oevers met drijvende planten in de Llanos en de Beni-savannen; de vogels klimmen soms in hoge grashalmen en zijn dan even in het open te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; plaatselijk verdwijnt leefgebied door drooglegging en omzetting van graslanden.

Wetenschappelijke naam

Porphyrio flavirostris | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Fulica flavirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Porphyrio werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is de Latijnse naam porphyrio voor het purperhoen. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.