Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Baaimierpitta

Baaimierpitta | Grallaria capitalis

Bay Antpitta | Tororoí bayo | Tovacuçu-baio

De baaimierpitta is een donker kastanjebruine mierpitta van de oostflank van de Andes in Midden-Peru. Hij leeft in dichte begroeiing van bergbos en zit vaak op plekken waar het bos na aardverschuivingen of kap opnieuw opgroeit. Zijn zang van enkele holle fluittonen draagt ver over de hellingen.

Baaimierpitta (Grallaria capitalis)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een holle fluitreeks van vier, soms vijf tonen, de eerste hoger en nadrukkelijker: HIEP hjoe-hjoe-hjoe. De roep is een zachte, dalende fluittoon.

Luister: ZangXC922951

Opname: Pritam Baruah — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, rond en kortstaartig, op lange blauwgrijze poten, met een blauwgrijze snavel. Vrijwel geheel roodbruin tot kastanjebruin; de kruin is doffer en donkerder bruin, de teugel roodbruin tot zwartachtig. Rug, vleugels en staart zijn warm kastanjebruin. De onderdelen zijn roodbruin, het donkerst op de borst, met een lichter, witachtig okergeel buikmidden. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roestkleurige mierpitta Grallaria przewalskii verder noordelijk heeft een grijs voorhoofd, een witte kin en een witte buik. De roodwitte mierpitta Grallaria erythroleuca verder zuidelijk heeft een witte keel en buik. De oxapampamierpitta Grallaria centralis en de panaomierpitta Grallaria oneilli uit de rufula-groep zijn kleiner, egaler en lichter roodbruin, met een lichte oogring.

Leefgebied

Dichte ondergroei van vochtig bergbos, vooral opgroeiend bos op aardverschuivingen, bosranden, secundair bos en verlaten akkers, meestal tussen 1800 en 3000 m, plaatselijk vanaf 1500 m. Hij zoekt op de grond naar ongewervelden. Over het broeden is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes in Huánuco, Pasco en Junín. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopgang langs wegen door bergbos op de oostflank van Huánuco en Pasco, zoals bij de Carpish-pas en rond Oxapampa, naar de holle fluitreeks. Hij zingt vaak vanuit dichte begroeiing aan de rand van aardverschuivingen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar de stand geldt als stabiel en de soort gebruikt ook opgroeiend en secundair bos. Ontbossing kan op lange termijn een bedreiging vormen.

Wetenschappelijke naam

Grallaria capitalis | Chapman, 1926

Chapman beschreef de soort in 1926 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Latijn capitalis, 'van de kop', naar de opvallende kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rumicruz, Junín, Peru.