Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Bergmierpitta

Bergmierpitta | Grallaria quitensis

Tawny Antpitta | Tororoí leonado | Tovacuçu-fulvo

De bergmierpitta is een mierpitta van de páramo en de open randen van het hoogste bos, van de Centrale Andes van Colombia via Ecuador tot het uiterste noorden van Peru. Anders dan de meeste mierpitta's leeft hij vooral in open terrein. Hij loopt en huppelt rechtop over open grond tussen graspollen en struiken. Na de afsplitsing van de boyacámierpitta en de atuenmierpitta omvat de soort alleen nog de vogels van Colombia, Ecuador en het noorden van Peru.

Bergmierpitta (Grallaria quitensis)
Foto: Amber M. King — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang bestaat uit drie tonen: een korte toon, een pauze en dan twee iets langere, lagere tonen, tuk, tu-tu. De roep is een luide, explosieve, sterk dalende toon. Hij zingt vooral rond zonsopgang, maar ook op andere momenten van de dag.

Luister: ZangXC1063205

Opname: Germán Darío Gallego Chica — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, rond en kortstaartig, op lange donkere poten, met een zwarte tot grijze snavel. Gezicht olijfbruin tot roodachtig olijfbruin, met lichte okerkleurige teugels en een witachtige oogring. Bovendelen licht tot olijfbruin met een grijze waas, de stuit bruiner; de handpennen met lichte okerkleurige randen. Kin en keel witachtig, de onderdelen overwegend okerbruin met vage witte vlekjes. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De boyacámierpitta Grallaria alticola in de Oostelijke Andes van Colombia en de atuenmierpitta Grallaria atuensis ten zuiden van de Marañón lijken sterk; ze zijn vooral op zang en verspreiding te onderscheiden. De roodbruine mierpitta's uit de Grallaria rufula-groep, zoals de evenaarmierpitta Grallaria saturata, zijn kleiner, egaal roodbruin en leven in dichte bamboe binnen het bos. De roestkapmierpitta Grallaria ruficapilla heeft een roodbruine kop en een gestreepte buik.

Leefgebied

Páramo en de halfopen randen van elfenbos en Polylepis-bos, met een voorkeur voor meeroevers en drassige plekken; verdraagt verstoring en komt ook voor in struikgewas, jong secundair bos en boerenland. In Colombia ongeveer tussen 2200 en 4000 m, in Ecuador vooral tussen 3000 en 4500 m, in Peru tussen 2850 en 3400 m. Zoekt op de grond naar insecten en andere ongewervelden. Zoals andere mierpitta's bouwt hij een komvormig nest van mos en plantenmateriaal.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes vanaf Caldas zuidwaarts, vooral in de Centrale Andes en in Nariño. In Ecuador in de hele Andes. In Peru alleen in het uiterste noorden, ten noorden en westen van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de páramo van Ecuador, bijvoorbeeld bij Papallacta en in Antisana en Cayambe-Coca, of in Colombia in Los Nevados en Puracé, vroeg in de ochtend langs paden en wegranden. De vogel staat vaak rechtop op een graspol, steen of open plek en zingt daar ook.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de stand geldt als stabiel; in Colombia is hij algemeen en in Ecuador talrijk. De páramo staat wel onder toenemende druk door landbouw en het kappen van Polylepis.

Wetenschappelijke naam

Grallaria quitensis | Lesson, 1844

Lesson beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam quitensis verwijst naar Quito in Ecuador, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Omgeving van Quito, Ecuador.