Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Bergtroepiaal

Bergtroepiaal | Macroagelaius subalaris

Colombian Mountain Grackle | Chango de montaña | Graúna-montanhesa-da-colômbia

De bergtroepiaal is een endemische troepiaal van de Oostelijke Andes van Colombia. Hij leeft in luidruchtige groepen in nevelwoud en eikenbos en was lange tijd slechts van weinig plekken bekend. Door de omzetting van bergbos in landbouwgrond is de soort bedreigd.

Bergtroepiaal (Macroagelaius subalaris)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · iNaturalist

Geluid

Groepen geven een gevarieerde reeks luide, piepende, fluitende en krassende tonen, vaak lang achter elkaar.

Luister: ZangXC16594

Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

27–31 cm; het mannetje is iets groter dan het vrouwtje. Geheel zwart met een zwakke blauwe glans, een donkere iris, een vrij slanke, spitse snavel en een lange, licht getrapte staart. De ondervleugeldekveren en okselveren zijn kastanjebruin; dit is vooral in de vlucht te zien. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodbuiktroepiaal Hypopyrrhus pyrohypogaster heeft een rode buik en onderstaartdekveren en glanzende, spitse veren op kop en hals. De glanskoevogel Molothrus bonariensis is kleiner, met een kortere, dikkere snavel en een kortere staart, en leeft in open terrein. De grote koevogel Molothrus oryzivorus heeft een rode iris en een halskraag en leeft lager.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, vaak met eiken, en bosranden, ruwweg tussen 1900 en 3100 m. Zoekt in groepen in de middelste en hoge lagen van het bos, vaak in epifyten en bromelia's, naar insecten en vruchten; sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia: in de Oostelijke Andes, vooral op de westflank in Santander, Boyacá en Cundinamarca, met enkele vindplaatsen op de oostflank. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in eiken- en nevelwoud in de Oostelijke Andes van Santander en Boyacá; groepen verraden zich door hun luide, gevarieerde roep en bewegen snel door de boomkronen.

Staat van instandhouding

Bedreigd. De soort heeft een klein verspreidingsgebied en is sterk achteruitgegaan door de kap van bergbos voor landbouw en veeteelt. Een deel van de stand leeft in beschermde gebieden.

Wetenschappelijke naam

Macroagelaius subalaris | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Quiscalus sub-alaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Macroagelaius werd in 1866 ingevoerd door Cassin. De geslachtsnaam komt van Grieks makros, 'lang' of 'groot', en de geslachtsnaam Agelaius (troepialen). De soortnaam komt van Latijn sub, 'onder', en ala, 'vleugel', naar de kastanjebruine okselveren onder de vleugel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.