Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Pluchekoptroepiaal
Pluchekoptroepiaal | Lampropsar tanagrinus
Velvet-fronted Grackle | Clarinero frentiafelpado | Iraúna-velada
De pluchekoptroepiaal is een kleine, geheel zwarte troepiaal van overstroomd bos en meeroevers in Amazonië. Zijn naam verwijst naar de korte, fluweelachtige veertjes op het voorhoofd. Hij leeft in groepjes die door de vegetatie langs het water trekken.
Geluid
Groepjes geven een snelle, klikkende en tjirpende roep en korte, heldere fluittonen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–22 cm; het mannetje is iets groter dan het vrouwtje. Geheel zwart met een blauwe tot purperen glans, korte, dichte, fluweelachtige veertjes op het voorhoofd, een donkere iris, een korte, vrij spitse snavel en een vrij lange, afgeronde staart, die vaak wat gespreid wordt gehouden. Het vrouwtje heeft minder glans. Jongen zijn dof zwartbruin.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de glanskoevogel Molothrus bonariensis heeft een kortere staart en een sterkere purperen glans en zoekt vaker op de grond in open terrein. De grote koevogel Molothrus oryzivorus is veel groter, met een rode iris. De moerastroepiaal Agelasticus cyanopus heeft een langere, spitsere snavel en leeft in moerasvegetatie; het vrouwtje is bruin gestreept. De zwarte buidelspreeuw Cacicus solitarius is groter, met een lichte snavel.
Leefgebied
Várzea en igapó, randen van zwartwater- en oxbowmeren, overstroomde struiken en palmmoerassen in het laagland, meestal onder 500 m. Zoekt in groepjes in struiken en de lagere en middelste lagen van het bos langs het water naar insecten en vruchten. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuidoosten (Amazonas, Putumayo, Caquetá). In Ecuador in het oostelijke laagland, vooral langs meren en rivieren in het noordoosten. In Peru in het oostelijke laagland. In Bolivia in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en het westen van Braziliaans Amazonië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek vanuit een kano langs overstroomd bos en meeroevers, bijvoorbeeld in zwartwatergebieden van het noordoosten van Ecuador; groepjes trekken door de oevervegetatie en zijn aan hun klikkende roep te herkennen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk algemeen in overstroomd bos, een habitat dat in grote delen van Amazonië nog intact is.
Wetenschappelijke naam
Lampropsar tanagrinus | (Spix, 1824)
Spix beschreef de soort in 1824 als Icterus tanagrinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lampropsar werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks lampros, 'glanzend', en psar, 'spreeuw'. De soortnaam is Nieuwlatijn voor 'tangara-achtig', naar het geslacht Tanagra. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Itacoatiara, Amazonas, Brazilië.