Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Blauwvleugeltaling

Blauwvleugeltaling | Spatula discors

Blue-winged Teal | Cerceta aliazul | Marreca-de-asa-azul

De blauwvleugeltaling is een kleine Noord-Amerikaanse eend die in groten getale naar het noorden van Zuid-Amerika trekt. In het gidsgebied is hij de talrijkste wintergast onder de eenden, vooral in Colombia en Ecuador. Op meren in het hooggebergte en in kustlagunes zit hij vaak samen met inheemse eenden.

Blauwvleugeltaling (Spatula discors)
Foto: USFWS Midwest Region from United States — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje laat een hoog, dun gefluit tsie horen, het vrouwtje een hoog, kort gekwaak.

Luister: ZangXC501464

Opname: Fernando Castro — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

37–41 cm, een kleine eend met een vrij lange, donkere snavel. Het mannetje heeft een grijsblauwe kop met een witte halve maan voor het oog, een bruin, dicht zwart gestippeld lichaam en een witte vlek voor de zwarte staartpartij; in de wintermaanden is het mannetje vaak nog in eclipskleed en dan bruiner. Het vrouwtje is gevlekt bruin, met een donkere oogstreep, een lichte vlek aan de snavelbasis en een onderbroken lichte oogring. Beide seksen hebben lichtblauwe voorvleugels en een groene spiegel. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het vrouwtje van de kaneeltaling Spatula cyanoptera lijkt sterk op het vrouwtje van deze soort, maar is warmer bruin, met een vlakkere kopzijde, een minder duidelijke lichte vlek aan de snavelbasis en een iets langere, bredere snavel. De Argentijnse slobeend Spatula platalea en de slobeend Spatula clypeata zijn groter, met een veel grotere, lepelvormige snavel. De andestaling Anas andium mist de lichtblauwe voorvleugel.

Leefgebied

Ondiepe zoete en brakke meren, moerassen, kustlagunes, rijstvelden en zuiveringsvijvers, van zeeniveau tot ongeveer 3500 m. Foerageert al zwemmend aan het oppervlak en zeeft zaden, plantendelen en kleine ongewervelden uit het water. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia algemeen in het Caribisch laagland, in de valleien van de Magdalena en de Cauca en op de meren van de Oostelijke Cordillera. In Ecuador op meren en lagunes langs de kust en in de inter-Andesdalen. In Peru schaarser, vooral in het noorden en langs de kust. In Bolivia zeldzaam. Op de Galápagos een zeldzame dwaalgast. Broedt in Noord-Amerika en overwintert van het zuiden van de Verenigde Staten tot in het noorden van Zuid-Amerika.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Van oktober tot maart op ondiepe meren en kustlagunes in Colombia en Ecuador, vaak in groepjes; bij het opvliegen vallen de lichtblauwe voorvleugels op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is talrijk en wordt in Noord-Amerika in grote aantallen bejaagd; het verlies van wetlands in de broed- en overwinteringsgebieden is een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Spatula discors | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Anas discors; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spatula werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam is Latijn spatula, 'lepel, spatel', naar de brede snavel. De soortnaam discors is Latijn voor 'onenig, afwijkend'. De naam gaat terug op de 'White-face Teal' van Catesby en slaat waarschijnlijk op het afwijkende gezichtspatroon van het mannetje; andere auteurs dachten aan de vleugeltekening of de roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Virginia of Carolina, Verenigde Staten.