Alle soorten › Stormvogelachtigen › Zuidelijke stormvogeltjes › Bont stormvogeltje

Bont stormvogeltje | Pelagodroma marina

White-faced Storm-Petrel | Paíño pechialbo | Painho-de-face-branca

Het bont stormvogeltje is een grijs-wit stormvogeltje met een witte gezichtstekening en zeer lange poten, dat broedt op eilanden in de Atlantische Oceaan en rond Australië en Nieuw-Zeeland. Vogels uit de Stille Oceaan zwermen buiten de broedtijd uit naar de tropische oostelijke Stille Oceaan. In het gidsgebied is het een schaarse gast ver op zee, die alleen tijdens tochten ver uit de kust wordt gezien.

Bont stormvogeltje (Pelagodroma marina)
Foto: JJ Harrison — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. Op de broedplaatsen 's nachts zachte, kreunende roepen uit de nestholen.

Luister: ZangXC565412

Opname: Rinse van der Vliet — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm, met brede, afgeronde vleugels, een rechte staart en zeer lange poten die ver voorbij de staart uitsteken. De bovendelen zijn grijsbruin, met een lichtere, grijze stuit en een lichte band over de bovenvleugel. De kop heeft een donkere kruin, een witte wenkbrauwstreep en een donkere oogvlek die doorloopt naar de oorstreek. Keel, borst en buik zijn wit, met grijze vlekken aan de zijkanten van de borst. De ondervleugel heeft witte dekveren en donkere slagpennen. In de vlucht zwaait de vogel heen en weer en springt met beide poten tegelijk van het water af. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Het witbuikstormvogeltje Fregetta grallaria heeft een zwarte kop en borst zonder witte gezichtstekening, een witte stuit en poten die niet voorbij de staart uitsteken. Het sierlijk stormvogeltje Oceanites gracilis en Wilsons stormvogeltje Oceanites oceanicus zijn veel donkerder, met een donkere kop en borst en een witte stuit. Franjepoten Phalaropus in winterkleed hebben ook een witte onderkant en een donkere oogvlek, maar zijn steltlopers met een dunne snavel en spitse vleugels die in groepen op het water zitten.

Leefgebied

Open oceaan, in het gidsgebied vrijwel alleen ver buiten het continentaal plat boven diep, warm water. Pikt kleine kreeftachtigen en visjes van het wateroppervlak, terwijl het met de poten van het water afzet; volgt zelden boten. Broedt niet in het gidsgebied; buiten het gidsgebied nestelt het in kolonies in zelfgegraven holen op kleine eilanden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Een schaarse en weinig gemelde gast ver op zee voor Ecuador en Peru en in de oceaan rond de Galápagos; het gaat om vogels die buiten de broedtijd vanuit het westen van de Stille Oceaan naar het oosten uitzwermen. Uit Colombia nauwelijks gemeld. Niet in Bolivia. Broedt op eilanden in de Atlantische Oceaan, zoals de Canarische Eilanden, de Ilhas Selvagens, Kaapverdië en Tristan da Cunha, en rond Australië en Nieuw-Zeeland.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Ga mee met een lange pelagische tocht die tot ver buiten het continentaal plat komt, of let op tijdens een overtocht naar de Galápagos. Let op een licht stormvogeltje dat met lange poten over het water springt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk zijn kolonies door ingevoerde ratten, katten en muizen getroffen; op verschillende eilanden zijn deze roofdieren bestreden.

Wetenschappelijke naam

Pelagodroma marina | (Latham, 1790)

Latham beschreef de soort in 1790 als Procellaria marina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pelagodroma werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks pelagos, 'open zee', en dromos, 'renner'. De soortnaam is Latijn marinus, 'van de zee'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zee voor de monding van de Río de la Plata.