Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Gierzwaluwen › Braziliaanse palmgierzwaluw
Braziliaanse palmgierzwaluw | Tachornis squamata
Fork-tailed Palm Swift | Vencejillo tijereta | Andorinhão-do-buriti
De Braziliaanse palmgierzwaluw is een kleine, slanke gierzwaluw met een lange, diep gevorkte staart, die sterk gebonden is aan de moriche- of aguajepalm Mauritia flexuosa. In de hangende, dode bladeren van deze palm maakt hij zijn nest. Boven palmmoerassen, savannen en dorpen in het laagland ten oosten van de Andes vliegt hij vaak laag en fladderend rond.
Geluid
Een dun, hoog en zoemend gekwetter, vaak in de vlucht en rond de nestpalmen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, slank, met smalle vleugels en een lange, diep gevorkte staart die meestal gesloten als een dunne punt wordt gehouden en alleen bij het wenden opengaat. De bovendelen zijn zwartbruin, met fijne, lichte veerranden die een geschubde indruk geven. Keel en buik zijn grijswit, de flanken en onderstaartdekveren donker. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De cayennegierzwaluw Panyptila cayennensis is groter en zwart-wit, met een witte keel en halsband en een witte vlek op de flanken. De dwerggierzwaluw Tachornis furcata is kleiner, met een kortere staart, en komt alleen in het noordoosten van Colombia voor. Gierzwaluwen van het geslacht Chaetura zijn gedrongener, met een korte, rechte staart. Zwaluwen hebben bredere vleugels en een tragere vlucht.
Leefgebied
Palmmoerassen en verspreide moriche-palmen in savannen, langs rivieren, op open plekken in het bos en in dorpen en steden met palmen, in het laagland tot ongeveer 500 m. Jaagt laag tot vrij hoog in de lucht op kleine insecten, vaak in paren of kleine groepjes. Het nest, van pluis en veertjes die met speeksel worden gekleefd, hangt aan de binnenkant van een dood, afhangend palmblad.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Llanos en het Amazonegebied ten oosten van de Andes. In Ecuador en Peru in het oostelijke laagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten, ook in de Beni-savannen. Ontbreekt ten westen van de Andes, in het hooggebergte en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Trinidad en een groot deel van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk bij palmmoerassen (aguajales) en groepen moriche-palmen, ook in dorpen; bij de nestpalmen vliegen de vogels laag in en uit.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en profiteert van de palmen die in dorpen en weiden blijven staan.
Wetenschappelijke naam
Tachornis squamata | (Cassin, 1853)
Cassin beschreef de soort in 1853 als Cypselus squamatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tachornis werd in 1847 ingevoerd door Gosse. De geslachtsnaam komt van Grieks takhus, 'snel', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn squamatus, 'geschubd', naar de geschubde tekening van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guyana.