Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Briluil

Briluil | Pulsatrix perspicillata

Spectacled Owl | Búho de anteojos | Murucututu

De briluil is een van de grootste uilen van het tropische laaglandbos: een donkerbruine uil zonder oorpluimen, met witte 'brillen' rond de gele ogen. Hij leeft van Mexico tot het noorden van Argentinië en komt in het gidsgebied aan beide kanten van de Andes voor. Jonge vogels hebben het omgekeerde patroon: wit, met een zwart gezicht.

Briluil (Pulsatrix perspicillata)
Foto: Hans Hillewaert — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks snelle, lage, kloppende tonen, poek-poek-poek-poek-poek, die versnelt en iets in toonhoogte daalt, als het schudden van een stuk blik. Het vrouwtje antwoordt met een hogere reeks; jonge vogels roepen met een hoge, hese fluittoon.

Luister: ZangXC1166857

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

43–52 cm, met een ronde kop zonder oorpluimen. Het gezicht is donker chocoladebruin, met witte wenkbrauwen en witte strepen langs de snavel, en de ogen zijn geel tot oranjegeel. Keel wit. De bovendelen en een brede borstband zijn donkerbruin, de rest van de onderdelen is ongetekend geelachtig tot licht geelbruin. Het vrouwtje is groter dan het mannetje, maar de seksen zijn verder gelijk. Jonge vogels zijn wit met een zwart, hartvormig gezicht en donkere vleugels; ze houden dit kleed lang aan.

Verwarrings­soorten

De gestreepte briluil Pulsatrix melanota leeft hoger in de voetheuvels, heeft dwars gebandeerde onderdelen en donkere ogen. De kuifuil Lophostrix cristata heeft lange witte oorpluimen en geen borstband. De zwartgestreepte bosuil Strix huhula is zwart met fijne witte bandering en heeft geen witte bril.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, várzea, galerijbos, ouder secundair bos en bosranden, aan de westkant ook halfgroenblijvend bos, tot ongeveer 1500 m. Jaagt vanaf een zitplaats op kleine zoogdieren zoals buidelratten, knaagdieren en vleermuizen, op vogels, grote insecten, kikkers en krabben. Broedt in een grote boomholte.

Verspreiding en trek

In Colombia in het grootste deel van het laagland, aan beide kanten van de Andes. In Ecuador in het westen en in het oostelijke laagland. In Peru in het oostelijke laagland en plaatselijk in het noordwesten. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering naar de kloppende roep bij open plekken, rivieroevers en bosranden rond lodges in het laagland. Overdag rust de soort soms vrij open op een horizontale tak onder het bladerdak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt enige verstoring van het bos, maar verdwijnt waar grote bomen ontbreken.

Wetenschappelijke naam

Pulsatrix perspicillata | (Latham, 1790)

Latham beschreef de soort in 1790 als Strix perspicillata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pulsatrix werd in 1848 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam is Nieuwlatijn pulsatrix, 'aanvalster', van Latijn pulsator, 'slaander, aanvaller', en pulsare, 'slaan'. De soortnaam komt van Latijn perspicillatus, 'met een bril', naar de witte tekening rond de ogen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.