Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Bruine tinamoe
Bruine tinamoe | Crypturellus obsoletus
Brown Tinamou | Tinamú pardo | Inhambuguaçu
De bruine tinamoe is een middelgrote, warmbruine Crypturellus van het bergbos op de oostflank van de Andes. Het is een van de weinige Crypturellus-soorten die hoog in de bergen leven. De vormen in het gidsgebied verschillen in kleur en zang en worden door sommige auteurs als aparte soorten opgevat.
Geluid
Een luide reeks hoge, trillende fluittonen die versnelt en in toonhoogte stijgt; paren zingen vaak samen. De zang verschilt per vorm; vooral te horen bij zonsopkomst en in de schemering.
Opname: Marllus Rafael — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–30 cm, met een kleine kop en een rond, vrijwel staartloos lichaam. De kop en de hals zijn grijs, de rest van het kleed is donker kastanjebruin; de bovendelen zijn egaal, zonder bandering. De borst is warm roodbruin, de buik lichter okerbruin. De flanken en de onderstaartdekveren zijn geelbruin met zwartachtige schubben. De iris is roodbruin, de poten zijn grijs tot olijfgrijs. De seksen zijn vrijwel gelijk.
Verwarringssoorten
De kleine tinamoe Crypturellus soui is kleiner, met een witachtige keel en zonder geschubde flanken, en leeft lager, vooral in bosranden. De grauwe tinamoe Crypturellus cinereus is grijzer en leeft in het Amazonelaagland. De roodkoptinamoe Nothocercus julius is groter, met een roodbruine kop en een geelbruine borst, en leeft hoger in het nevelwoud. De zwartkaptinamoe Nothocercus nigrocapillus is groter, met een zwartachtige kop en fijn gebandeerde bovendelen. De zwartkoptinamoe Crypturellus atrocapillus heeft een zwarte kruin en rode poten en leeft lager, in het laagland en de voetheuvels van het zuidoosten van Peru en Bolivia.
Leefgebied
De bodem van vochtig bergbos, nevelwoud en hun randen op de oostflank van de Andes, ook oud secundair bos; ongeveer tussen 1000 en 2900 m, het meest tussen 1300 en 2500 m. Zoekt op de grond naar zaden, gevallen vruchten en ongewervelde dieren. Het nest ligt op de grond, verscholen tussen wortels of onder dichte begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia lokaal op de oostflank van de Andes. In Ecuador op de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land. In Peru op de oostflank van de Andes van het noorden tot het zuidoosten, met verschillende vormen in het noorden, het midden en het zuidoosten (onder meer in de Marcapata-vallei in Cusco). In Bolivia in de Yungas. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Venezuela en, gescheiden daarvan, in het laagland van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij zonsopkomst in bergbos op de oostflank naar de stijgende, trillende reeksen, bijvoorbeeld langs de Manu-weg in Peru of in de bergbossen van de Ecuadoraanse oostflank. Vogels lopen soms vroeg in de ochtend over rustige paden en wegranden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk bedreigd door het kappen van bergbos en door jacht.
Wetenschappelijke naam
Crypturellus obsoletus | (Temminck, 1815)
Temminck beschreef de soort in 1815 als Tinamus obsoletus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en oura, 'staart', met het Latijnse verkleinwoord -ellus: 'klein verborgen staartje'. De soortnaam komt van Latijn obsoletus, 'versleten, onopvallend', naar het effen verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Villarrica, Paraguay.