Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Marmertinamoe
Marmertinamoe | Crypturellus undulatus
Undulated Tinamou | Tinamú ondulado | Jaó
De marmertinamoe is een middelgrote, fijn gewaterde Crypturellus van rivierbossen en bosranden in het Amazonelaagland. Zijn zang van drie of vier fluittonen, de laatste vragend stijgend, is een van de meest gehoorde geluiden langs de grote rivieren. Hij leeft vaker in jong en overstroomd bos dan in het binnenste van hoog bos.
Geluid
Een reeks van drie of vier holle fluittonen: een lange eerste toon, dan kortere tonen, de laatste stijgend als een vraag. Overdag en in de schemering te horen, vaak lange tijd herhaald.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
28–30 cm, met een kleine kop en een rond, vrijwel staartloos lichaam. De bovendelen zijn grijsbruin tot olijfbruin, dicht bedekt met fijne, golvende zwarte lijntjes. De kop is grijs, de keel witachtig. De borst is grijsbruin, de buik lichter geelbruin tot witachtig, en de flanken en onderstaartdekveren zijn donker gebandeerd. De poten zijn grijsgroen. Het vrouwtje is iets sterker gewaterd dan het mannetje.
Verwarringssoorten
De grauwe tinamoe Crypturellus cinereus is donkerder en egaler, zonder gewaterde tekening en zonder lichte keel, en zingt een enkele vlakke fluittoon. De bonte tinamoe Crypturellus variegatus heeft een zwarte kruin, een roodbruine hals en een grof zwart-geel gebandeerde rug. Bartletts tinamoe Crypturellus bartletti is kleiner, met een roodbruinere hals en duidelijker gebandeerde bovendelen. De kortsnaveltinamoe Crypturellus parvirostris is veel kleiner, met een rode snavel en rode poten, en leeft in open, grazige terreinen. De Braziliaanse tinamoe Crypturellus strigulosus heeft een roodbruine keel en leeft in terra-firmebos.
Leefgebied
Seizoensoverstroomd bos (várzea), bos op riviereilanden, oeverbos, secundair bos en bosranden, ook moerasbos; in Bolivia ook in drogere bossen en savannebossen. Meestal onder 500 m. Zoekt op de grond naar vruchten, zaden en insecten. Het nest ligt op de grond in dichte begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het zuidoostelijke laagland. In Ecuador in het Amazonelaagland, vooral langs de grote rivieren. In Peru in het Amazonelaagland over het hele oosten van het land. In Bolivia in het noordelijke en oostelijke laagland. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië, Guyana, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs rivieren en oxbowmeren naar de drie- of viertonige zang; vogels zingen ook op warme middagen. Op riviereilanden en in jong oeverbos lopen ze soms over open plekken of paden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Wordt bejaagd, maar verdraagt secundair en verstoord bos en komt in grote delen van het Amazonelaagland algemeen voor.
Wetenschappelijke naam
Crypturellus undulatus | (Temminck, 1815)
Temminck beschreef de soort in 1815 als Tinamus undulatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en oura, 'staart', met het Latijnse verkleinwoord -ellus: 'klein verborgen staartje'. De soortnaam komt van Latijn undulatus, 'gegolfd', naar de golvende tekening. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.