Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Kleine tinamoe
Kleine tinamoe | Crypturellus soui
Little Tinamou | Tinamú menor | Tururim
De kleine tinamoe is de kleinste en meest verbreide tinamoe van de vochtige laaglanden en voetheuvels, aan beide kanten van de Andes. Anders dan de meeste tinamoes houdt hij van bosranden, struikgewas en jong secundair bos. Zijn trillende, stijgende fluittonen zijn in een groot deel van het gidsgebied te horen.
Geluid
Een reeks trillende fluittonen die geleidelijk in toonhoogte stijgen en sneller worden; daarnaast een reeks die juist daalt. Zingt vaak in de schemering en soms 's nachts.
Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–24 cm, klein en rond, met een vrijwel onzichtbare staart. De bovendelen zijn egaal donker bruin, zonder bandering. De kop is grijzig, met een donkerder kruin en een witachtige keel. De onderdelen zijn warm kaneel- tot okerbruin, op de flanken iets donkerder. Het vrouwtje is warmer roodbruin dan het mannetje. De snavel is donker met een lichtere ondersnavel, de poten zijn olijfgroen tot geelachtig.
Verwarringssoorten
De grauwe tinamoe Crypturellus cinereus is groter en egaal donker grijsbruin, met een enkele vlakke fluittoon. Bartletts tinamoe Crypturellus bartletti is iets groter, met zwart gebandeerde bovendelen, en leeft in het binnenste van het Amazonebos. De wenkbrauwtinamoe Crypturellus transfasciatus heeft een lichte wenkbrauwstreep en gebandeerde bovendelen en leeft in het droogbos van het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru. De tataupatinamoe Crypturellus tataupa is grijzer, met een rode snavel, en leeft in drogere bossen in Peru en Bolivia.
Leefgebied
Bosranden, secundair bos, dichte struiken, verwaarloosde plantages en dichte ondergroei in vochtig laagland- en voetheuvelbos; komt ook in kleinere bosresten en koffie- en cacaoplantages voor. Van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, plaatselijk tot 2000 m. Zoekt op de grond naar zaden, vruchten en insecten. Het nest ligt op de grond, verscholen in dichte begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wijd verbreid in het laagland en de voetheuvels: aan de Pacifische kant, in het Caribische noorden, in de dalen van de Magdalena en de Cauca en in het oostelijke laagland. In Ecuador in het westelijke laagland en de voetheuvels en in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland en op de oostelijke voetheuvels. In Bolivia in het noordelijke en midden-laagland en in de lagere Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika, en in Venezuela, Trinidad, de Guyana's en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering langs bosranden en struikgewas naar de stijgende, trillende reeks. Vogels lopen soms over rustige paden en bosweggetjes, vooral vlak na zonsopkomst, maar vluchten bij de minste beweging de dichte begroeiing in.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Verdraagt versnipperd bos en secundaire begroeiing beter dan de meeste tinamoes, al wordt hij bejaagd.
Wetenschappelijke naam
Crypturellus soui | (Hermann, 1783)
Hermann beschreef de soort in 1783 als Tinamus Soui; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Crypturellus werd in 1914 ingevoerd door Brabourne, WWK-H & Chubb. De geslachtsnaam komt van Grieks kruptos, 'verborgen', en oura, 'staart', met het Latijnse verkleinwoord -ellus: 'klein verborgen staartje'. De soortnaam is een klanknabootsende inheemse naam voor deze tinamoe in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.