Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Bruinkaptroepiaal
Bruinkaptroepiaal | Chrysomus ruficapillus
Chestnut-capped Blackbird | Varillero congo | Garibaldi
De bruinkaptroepiaal is een kleine troepiaal van moerassen en rijstvelden in het zuidoosten van Zuid-Amerika. Het mannetje is glanzend zwart met een kastanjebruine kruin en keel, het vrouwtje olijfbruin. In het gidsgebied komt hij alleen in het oosten van Bolivia voor.
Geluid
De zang is een reeks korte, schelle tonen die eindigt in een zoemende, dalende fluittoon. Groepen laten een druk gekwetter horen; roepen zijn een kort tsjek.
Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–19 cm, met een spitse, zwarte snavel. Het mannetje is glanzend blauwzwart, met een kastanjebruine kruin en een kastanjebruine keel en voorhals; bij slecht licht lijkt hij geheel zwart. Het vrouwtje is olijfbruin, op de bovendelen fijn donker gestreept, met een gelige wenkbrauwstreep, keel en borst en een donkerder buik. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De geelkaptroepiaal Chrysomus icterocephalus heeft bij het mannetje een gele kap; vrouwtjes van beide soorten lijken op elkaar, maar die van de geelkaptroepiaal hebben een helderder gele keel en wenkbrauw. Hun verspreidingsgebieden overlappen in het gidsgebied niet. Het mannetje van de moerastroepiaal Agelasticus cyanopus is groter en geheel zwart; het vrouwtje heeft roodbruine vleugelranden en sterk gestreepte gele onderdelen.
Leefgebied
Moerassen met riet en lisdodde, oevervegetatie, natte weiden, overstroomde savannen en rijstvelden in het laagland, onder ongeveer 500 m. Broedt in kolonies in moerasvegetatie; buiten de broedtijd in grote groepen, die in rijstbouwgebieden schade kunnen aanrichten. Eet zaden, rijst en insecten. Het nest is een kom tussen moerasplanten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia plaatselijk in het oostelijke laagland, vooral in Santa Cruz en mogelijk in Beni. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten en zuiden van Brazilië, in Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië, met een afzonderlijke populatie in Frans-Guyana.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het oosten van Santa Cruz bij moerassen en rijstvelden naar groepen op de rijstaren of in het riet; mannetjes laten de kastanjebruine kap vooral in zonlicht zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van rijstbouw en wordt daar plaatselijk als plaag bestreden.
Wetenschappelijke naam
Chrysomus ruficapillus | (Vieillot, 1819)
Vieillot beschreef de soort in 1819 als Agelaius ruficapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chrysomus werd in 1837 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam is een transcriptie van Grieks khrusōma, 'gedreven goud' of 'iets van goud'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood', en capillus, 'haar', naar de roodbruine kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.