Alle soorten › Hoenderachtigen › Tandkwartels › Bruinmaskertandkwartel

Bruinmaskertandkwartel | Odontophorus erythrops

Rufous-fronted Wood Quail | Corcovado frentirrojo | Uru-de-testa-ruiva

De bruinmaskertandkwartel is de tandkwartel van het vochtige bos ten westen van de Andes, van de Chocó tot het westen van Ecuador. Het roodbruine voorhoofd en de zwarte keel met een witte band maken hem herkenbaar. Groepjes lopen over de bosbodem en zingen bij zonsopkomst luide duetten.

Bruinmaskertandkwartel (Odontophorus erythrops)
Foto: Mike's Birds from Riverside, CA, US — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, snel en ritmisch duet van rollende, herhaalde tonen, vooral bij zonsopkomst en in de schemering, vaak lang volgehouden. Daarnaast zachte contactroepjes in de groep.

Luister: ZangXC1100751

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

25–27 cm, gedrongen, met een korte staart en een korte, donkere kuif. Voorhoofd, wenkbrauw en zijkop zijn roodbruin; kin en keel zijn zwart, met een witte band over de onderkeel. De bovendelen zijn bruin, fijn zwart gemarmerd, met lichte vlekjes op de vleugels. Bij het mannetje zijn borst en buik egaal roodbruin, bij het vrouwtje bruiner en doffer. Jonge vogels zijn doffer, met een minder duidelijk getekende kop.

Verwarrings­soorten

De zwartrugtandkwartel Odontophorus melanonotus, die op de westflank hoger voorkomt, is donkerder, met een zwartachtige rug en een roodbruine keel en borst zonder witte band. De witoortandkwartel Odontophorus hyperythrus leeft hoger in de Colombiaanse Andes en heeft een witte streep achter het oog. De langpootkwartel Rhynchortyx cinctus is veel kleiner en heeft geen kuif.

Leefgebied

De bodem van vochtig laaglandbos, voetheuvelbos en lager bergregenwoud, ook oud secundair bos, van zeeniveau tot ongeveer 1600 m. Leeft in groepjes van enkele vogels die in het bladstrooisel zoeken naar zaden, vruchten en ongewervelden. Het nest ligt op de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland en op de westflank van de Westelijke Cordillera, en plaatselijk in het noorden van de Andes. In Ecuador in het westen, in het laagland en op de westflank, zuidwaarts tot ongeveer El Oro. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Afhankelijk van de indeling komt de soort buiten het gidsgebied ook in Midden-Amerika voor; de vorm melanotis van Honduras tot Panama wordt vaak als aparte soort beschouwd.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst naar het duet in vochtig bos op de westflank van de Andes in het noordwesten van Ecuador of het westen van Colombia. Groepjes lopen weg bij geluid; wacht stil op een bospad.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het bos in het westen van Ecuador en Colombia is sterk versnipperd, en de soort heeft daarnaast te lijden van jacht.

Wetenschappelijke naam

Odontophorus erythrops | Gould, 1859

Gould beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Odontophorus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en -phoros, 'dragend', naar de getande rand van de snavel. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en ōps, 'gezicht'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pallatanga, Chimborazo, Ecuador.