Alle soorten › Zangvogels › Spotlijsters › Bruinrugspotlijster

Bruinrugspotlijster | Mimus dorsalis

Brown-backed Mockingbird | Calandria castaña | Calhandra-de-dorso-castanho

De bruinrugspotlijster is de spotlijster van de droge dalen en hellingen van de Andes in Bolivia en het noordwesten van Argentinië. Hij leeft vooral tussen 2300 en 3500 m, vaak in de buurt van dorpen, akkers en heggen. Met zijn kastanjebruine rug en de witte vlakken in vleugel en staart is hij de enige spotlijster die in het gidsgebied zo hoog in de bergen voorkomt.

Bruinrugspotlijster (Mimus dorsalis)
Foto: Leonel Roget — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks herhaalde harde tonen, krassende frasen en kakelend gegrinnik, vaak vanaf een struik, paal of muur. De roep is een schor, raspend gekras.

Luister: ZangXC13005

Opname: Nick Athanas — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

21–25 cm, een slanke spotlijster met een lange staart en een licht gebogen zwarte snavel. Kruin en bovendelen zijn kastanjebruin, het warmst op de stuit. Een witachtige wenkbrauwstreep, een zwarte oogstreep en donkere wangen. De onderdelen zijn witachtig, met een geelbruine tint op borst en flanken. De vleugels zijn zwartachtig met een witte vlek aan de basis van de slagpennen, in de vlucht als een witte band zichtbaar. De staart is grotendeels zwartachtig, de buitenste drie à vier paar pennen zijn wit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben donkere vlekjes op de borst.

Verwarrings­soorten

De witbandspotlijster Mimus triurus is kleiner en grijzer, met een grijsbruine rug en een bredere witte vleugelband, en leeft vooral in het laagland van het Chaco. De campospotlijster Mimus saturninus is grijsbruin met een gestreepte rug, zonder witte vleugelvlek, en leeft in het laagland. De zwartbekklauwiertiran Agriornis montanus is een rechtop zittende tiran met een zware, gehaakte snavel en zonder witte wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Droog struweel met cactussen en doornstruiken, schaars begroeide hellingen, heggen, akkerranden en terrassen en de omgeving van dorpen, in de droge dalen en op de randen van het altiplano, meestal tussen 2300 en 3500 m, uitzonderlijk van 1700 tot 4200 m. Zoekt veel op de grond naar insecten en eet ook vruchten en bessen. Het nest is een kom van takjes in een struik of cactus.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: in de droge dalen en hellingen van de Andes van La Paz naar het zuiden, door Cochabamba, Oruro, Chuquisaca en Potosí tot in Tarija. Uit het uiterste zuiden van Peru zijn enkele meldingen bekend, maar voorkomen daar is onzeker. Ontbreekt in Colombia en Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië, zuidelijk tot Tucumán.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in de droge dalen rond Cochabamba, Sucre en Potosí op heggen, akkerranden en struiken bij dorpen; de vogels zitten vaak open en tonen bij het opvliegen de witte vlakken in vleugel en staart.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een vrij beperkt verspreidingsgebied, maar is daarin algemeen en verdraagt het agrarisch landschap van de Andesdalen.

Wetenschappelijke naam

Mimus dorsalis | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Or[pheus] dorsalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mimus werd in 1826 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam is Latijn mimus, 'nabootser', naar het nadoen van andere geluiden. De soortnaam komt van Latijn dorsum, 'rug', naar de bruine rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cochabamba, Bolivia.