Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Caldasmierpitta

Caldasmierpitta | Grallaria milleri

Brown-banded Antpitta | Tororoí bandeado | Tovacuçu-de-faixa-parda

De caldasmierpitta is een kleine, bruine mierpitta met een brede borstband, die alleen in de Centrale Andes van Colombia voorkomt. Hij werd in 1912 beschreven en werd lange tijd vrijwel niet meer waargenomen. Tegenwoordig is hij bekend van een reeks plekken in het hoge bergbos, waar hij vooral in jong, herstellend bos leeft.

Caldasmierpitta (Grallaria milleri)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang bestaat uit een enkele stijgende toon en een frase van drie tonen, toe, toe-toe. De roep is een luide, schrille toon die in reeksen wordt herhaald. Hij zingt het hele jaar, vooral 's ochtends, meestal vanaf een lage zitplaats in dichte ondergroei.

Luister: ZangXC588447

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, rond en kortstaartig, op leigrijze tot zwartachtige poten, met een zwarte snavel met een lichtere punt. Witachtige teugels met zwarte spikkels. Bovendelen diep omberbruin. Keel grijswit; een brede okerolijfkleurige band over de borst steekt af tegen het roomwitte buikmidden. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De tweekleurige mierpitta Grallaria rufocinerea in hetzelfde gebied is roodbruin, met grijze onderdelen en zonder borstband. De chamímierpitta Grallaria alvarezi is egaal roodbruin. De roestkapmierpitta Grallaria ruficapilla is groter, met een roodbruine kop en gestreepte onderdelen. De bergmierpitta Grallaria quitensis leeft hoger in open páramo en heeft okerbruine onderdelen zonder contrasterende witte buik.

Leefgebied

Bos in de gematigde zone dat zich herstelt na natuurlijke verstoring zoals aardverschuivingen, met Chusquea-bamboe of els (Alnus acuminata), ook bosranden en oeverbos. Vooral tussen 2700 en 3200 m, met waarnemingen tot 1800 m. Zoekt op de grond naar regenwormen en andere ongewervelden. Over het broeden is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, in de Centrale Andes: op de westflank van Caldas via Risaralda tot Quindío, en op de oostflank in Tolima. De ondersoort gilesi is alleen bekend van een enkel oud exemplaar uit Antioquia. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het reservaat Río Blanco bij Manizales komen mierpitta's, waaronder deze soort, 's ochtends naar plekken waar regenwormen worden gevoerd. Elders luister je in de vroege ochtend in jong bergbos met bamboe of els, bijvoorbeeld in de vallei van Toche in Tolima.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand wordt geschat op 10.000 tot 20.000 volwassen vogels en neemt vermoedelijk af. Het meeste bos onder 3300 m in de Centrale Andes is al lang omgezet in landbouwgrond voor koffie, aardappelen, bonen en vee. De soort komt in verscheidene beschermde gebieden voor en verdraagt enige verstoring, maar verdwijnt waar het bos geheel wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Grallaria milleri | Chapman, 1912

Chapman beschreef de soort in 1912 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam eert Leo Edward Miller (1887–1952), Amerikaans verzamelaar in tropisch Amerika van 1910 tot 1917. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Laguneta bij de Quindío-pas, Colombia.