Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Dickcissel
Dickcissel | Spiza americana
Dickcissel | Arrocero americano | Papa-capim-americano
De dickcissel is een musachtige kardinaal van de prairies van Noord-Amerika, genoemd naar zijn zang. Hij overwintert vooral in de llanos van Venezuela, waar hij in enorme groepen in rijstvelden slaapt en foerageert. In het gidsgebied is hij vooral in het oosten en noorden van Colombia een plaatselijke wintergast.
Geluid
In vlucht en in groepen een laag, zoemend brrrt. De zang is een droog dik-dik-sis-sis-sis, waaraan de soort haar naam dankt; in het gidsgebied zelden te horen.
Opname: Valerie Heemstra — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een vrij zware, grijze kegelsnavel. Het mannetje heeft een grijze kop met een gele wenkbrauwstreep, een witte keel, een zwarte V-vormige vlek op de keel, een gele borst, een roestbruine schoudervlek en een bruine, zwart gestreepte rug. In de winter is het zwart op de keel kleiner of ontbreekt het. Het vrouwtje lijkt op een mus, met een lichte wenkbrauwstreep, een gele zweem op de borst, fijne strepen op de flanken en een kleinere roestbruine schoudervlek. Jongen zijn valer en sterker gestreept.
Verwarringssoorten
Het vrouwtje van de huismus Passer domesticus mist geel en de roestbruine schoudervlek en heeft een ongestreepte borst. Vrouwtjes van de bobolink Dolichonyx oryzivorus zijn geler zeemkleurig, met een gestreepte kruin en een spitsere staart. De graslandgors Ammodramus humeralis is kleiner en grijzer, met een gele vlek voor het oog.
Leefgebied
In de winter in rijstvelden, graanakkers, natte en droge graslanden en savannes in het laagland, meestal onder 500 m. Eet vooral zaden van rijst, sorghum en grassen en slaapt in groepen in suikerriet, riet of struiken. Broedt niet in het gidsgebied; het nest ligt in Noord-Amerika laag in gras of struiken.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: plaatselijke wintergast, vooral in de llanos van het oosten en in het Caribisch laagland, met grote aantallen in rijstgebieden. Ecuador: enkele meldingen. Peru: losse meldingen van dwaalgasten. Bolivia: geen of nauwelijks meldingen. Buiten het gidsgebied broedt de soort in de prairies van het midden van de Verenigde Staten en overwintert ze vooral in de llanos van Venezuela, met kleinere aantallen van Mexico tot Panama.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen november en maart in rijstgebieden van de Colombiaanse llanos en let in de schemering op grote, dicht opeengepakte groepen die naar hun slaapplaats vliegen. Het zoemende vluchtroepje helpt losse vogels tussen andere zaadeters te vinden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt in de rijstgebieden van het winterverblijf plaatselijk als plaag bestreden, en in het broedgebied gaat prairie verloren.
Wetenschappelijke naam
Spiza americana | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Emberiza americana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spiza werd in 1824 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam is het Oudgriekse spiza, de naam van een vink, vermoedelijk de vink (Fringilla coelebs). De soortnaam is Latijn voor 'Amerikaans', naar Amerika. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit New York, Verenigde Staten.