Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Drijftiltroepiaal

Drijftiltroepiaal | Agelasticus xanthophthalmus

Pale-eyed Blackbird | Varillero ojipálido | Carretão-de-olho-claro

De drijftiltroepiaal is een zwarte troepiaal met lichte ogen, die vrijwel alleen in het westelijke Amazonegebied voorkomt. Hij leeft op drijvende vegetatie en in moerasranden van hoefijzermeren. De soort werd pas in 1969 beschreven en is in het hele verspreidingsgebied plaatselijk.

Drijftiltroepiaal (Agelasticus xanthophthalmus)
Foto: John Sterling — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een luide, metalige reeks tjoe-tjoe-tjoe-tjoe, vaak vanaf de top van een struik gezongen; die lijkt op de roep van de zwartkapdonacobius. Daarnaast korte, harde roepen.

Luister: ZangXC771328

Opname: Guilherme Melo Becher — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–22 cm, met een spitse, zwarte snavel. Het mannetje is geheel zwart met een lichte glans; het vrouwtje is doffer en bruiner zwart. Bij beide seksen is de iris lichtgeel tot witachtig, wat de soort onderscheidt van de andere zwarte troepialen van het laagland. Jongen zijn bruinzwart, met eerst een donkerder oog.

Verwarrings­soorten

De pluchekoptroepiaal Lampropsar tanagrinus is ook geheel zwart, maar heeft donkere ogen, een kortere snavel en een fluweelachtig voorhoofd, en leeft in groepen in overstroomd bos. Het mannetje van de glanskoevogel Molothrus bonariensis heeft donkere ogen, een kegelvormige snavel en een paarse glans. De wielewaaltroepiaal Gymnomystax mexicanus is veel groter, met een gele kop en onderdelen.

Leefgebied

Drijvende matten van gras en kruiden, moerasranden en oeverstruweel langs hoefijzermeren (cocha's) en lagunes, en aangrenzend nat grasland in het Amazonelaagland, onder ongeveer 500 m. Verblijft het grootste deel van de dag laag in dichte moerasvegetatie. Zoekt insecten in de vegetatie. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador plaatselijk in het noordoosten, langs meren in het stroomgebied van de Napo. In Peru plaatselijk in het oostelijke laagland, onder meer in Loreto en Madre de Dios. Uit Colombia en Bolivia hooguit enkele onbevestigde meldingen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied hooguit in het aangrenzende westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs de oevers van cocha's met drijvende grasmatten, bijvoorbeeld bij een tocht per kano; let op de metalige reeks vanaf een struiktop en op de lichte ogen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk en weinig onderzocht; het leefgebied langs de meren is in het grootste deel van het verspreidingsgebied nog intact.

Wetenschappelijke naam

Agelasticus xanthophthalmus | (Short, 1969)

Short beschreef de soort in 1969 als Agelaius xanthophthalmus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agelasticus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks agelastikos, 'in groepen levend, gezellig', van agelē, 'kudde'. De soortnaam komt van Grieks xanthos, 'geel', en ophthalmos, 'oog', naar het lichte oog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit (volgens de beschrijving).