Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Moerastroepiaal
Moerastroepiaal | Agelasticus cyanopus
Unicolored Blackbird | Varillero negro | Carretão
De moerastroepiaal is een troepiaal van moerassen en natte savannen in het midden van Zuid-Amerika, waarvan de seksen sterk verschillen. Het mannetje is geheel zwart, het vrouwtje bruin en geel gestreept. In het gidsgebied leeft hij alleen in het laagland van Bolivia.
Geluid
De zang is een reeks heldere, wat schelle fluittonen en korte trillers, vaak vanaf een moerasplant. Roepen zijn korte, harde tsjek-tonen.
Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–21 cm, met een spitse, zwarte snavel; het vrouwtje is kleiner. Het mannetje is geheel zwart met een zwakke, blauwachtige glans en donkere ogen. Het vrouwtje heeft bruine, donker gestreepte bovendelen, roodbruine randen aan de vleugelveren, een gelige wenkbrauwstreep en keel, en gele tot geelbruine, fijn gestreepte onderdelen. Jongen lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de glanskoevogel Molothrus bonariensis heeft een kegelvormige snavel en een sterke paarse glans, en zoekt voedsel op open grond. De chopitroepiaal Gnorimopsar chopi is groter, met een dikkere, gegroefde snavel, en leeft in savanne en open bos. Het vrouwtje van de bruinkaptroepiaal Chrysomus ruficapillus is kleiner en olijfbruiner, met minder roodbruin in de vleugel.
Leefgebied
Moerassen met riet, lisdodde en hoge grassen, overstroomde savannen, oevers van meren en natte struwelen in het laagland, onder ongeveer 500 m. Leeft in paren of familiegroepjes en zoekt laag in de vegetatie en op drijvende planten naar insecten. Het nest is een kom in moerasvegetatie, boven het water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in de moerassen en overstroomde savannen van het noordelijke en oostelijke laagland, in Beni en Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië, vooral in de Pantanal en het oosten, in Paraguay en in het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de moerassen van de Beni en van oostelijk Santa Cruz langs randen van riet en lisdodde; paartjes laten zich zien op toppen van moerasplanten.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De grote moerasgebieden van het laagland bieden veel leefgebied; plaatselijk verliest de soort terrein door drooglegging.
Wetenschappelijke naam
Agelasticus cyanopus | (Vieillot, 1819)
Vieillot beschreef de soort in 1819 als Agelaius cyanopus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agelasticus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks agelastikos, 'in groepen levend, gezellig', van agelē, 'kudde'. De soortnaam komt van Grieks kuanos, 'donkerblauw', en pous, 'voet'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay of Río de la Plata-gebied.