Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Geelboegtroepiaal
Geelboegtroepiaal | Agelasticus thilius
Yellow-winged Blackbird | Varillero aliamarillo | Sargento
De geelboegtroepiaal is een kleine, zwarte troepiaal met een gele schoudervlek. In het gidsgebied leeft hij in rietvelden en natte weiden op het altiplano van Zuid-Peru en Bolivia, onder meer in de totoravelden van het Titicacameer.
Geluid
De zang is een zoemend, piepend tsjeu-wiiie, vanaf een riet- of totorastengel. Roepen zijn een kort tsjek en een zacht, fluitend tsjuu.
Opname: Cristian Pinto Fernandez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–19 cm, met een spitse, zwarte snavel. Het mannetje is mat zwart met een heldergele schouder (kleine dekveren), die in rust vaak deels verborgen is en in de vlucht en bij het zingen goed zichtbaar wordt; de oksels zijn ook geel. Het vrouwtje is bruin, zwaar donker gestreept, met een lichte wenkbrauwstreep en eveneens een gele schoudervlek. Jongen lijken op het vrouwtje, met weinig of geen geel.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de glanskoevogel Molothrus bonariensis mist de gele schouder, heeft een kegelvormige snavel en een paarse glans. Het vrouwtje lijkt op het vrouwtje van de glanskoevogel, maar is sterker gestreept en heeft de gele schoudervlek en een duidelijke wenkbrauwstreep. De andere zwarte troepialen van het gidsgebied leven niet op het altiplano.
Leefgebied
Totoravelden en rietkragen langs meren, bofedales, natte weiden, sloten en akkerranden op het altiplano, ruwweg tussen 3000 en 4300 m. Zoekt in groepjes op de grond en in de moerasvegetatie naar insecten en zaden. Het nest is een kom in riet of totora, boven het water of laag in de begroeiing.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in de Andes van het zuiden, vooral in Puno rond het Titicacameer en plaatselijk in Cusco en Arequipa. In Bolivia op het altiplano en in de hoge dalen van La Paz, Oruro, Cochabamba en Potosí. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Chili, Argentinië, Uruguay en het zuiden van Brazilië, daar in het laagland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop langs de totoravelden aan de oevers van het Titicacameer; mannetjes zingen vanaf de toppen van de stengels en laten dan de gele schouder zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied is de soort gebonden aan de hoge moerassen en totoravelden, die plaatselijk worden aangetast door drooglegging, maaien en vervuiling.
Wetenschappelijke naam
Agelasticus thilius | (Molina, 1782)
Molina beschreef de soort in 1782 als Turdus Thilius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agelasticus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks agelastikos, 'in groepen levend, gezellig', van agelē, 'kudde'. De soortnaam komt van de Chileense klanknabootsende namen trile of thili voor deze vogel, die Molina in 1782 als soortnaam gebruikte. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chili.