Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Franklins meeuw
Franklins meeuw | Leucophaeus pipixcan
Franklin's Gull | Gaviota de Franklin | Gaivota-de-franklin
De Franklins meeuw is een kleine kapmeeuw die op de prairiemoerassen van Noord-Amerika broedt en de noordelijke winter grotendeels aan de Pacifische kust van Zuid-Amerika doorbrengt. Langs de kust van Peru en Chili verblijft hij dan in groepen van honderden tot duizenden vogels. Op de trek steekt een deel van de vogels de Andes over en rust op meren op de hoogvlakte.
Geluid
Een hoog, nasaal kuk of wieh-a; groepen laten een zacht gekakel horen.
Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
33–36 cm, een compacte kapmeeuw met een korte snavel en vrij afgeronde vleugels. Volwassen vogels hebben een donkergrijze mantel, een witte band tussen het grijs en de zwarte vleugelpunt en grote witte toppen aan de handpennen. In broedkleed een zwarte kap, brede witte halve oogringen, een rode snavel en donkerrode poten, vaak met een roze waas op de onderdelen; in winterkleed een donkere halve kap over achterhoofd en oorstreek, een wit voorhoofd en een zwartachtige snavel. Eerstejaars vogels hebben witte onderdelen, een donkere halve kap, een grijze mantel en een zwarte staartband die de buitenste staartveren vrijlaat. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De lachmeeuw Leucophaeus atricilla is groter, met een langere snavel en langere vleugels, zwarte vleugelpunten zonder witte band en in winterkleed alleen een grijze waas achter het oog; eerstejaars lachmeeuwen hebben een grijze borst en een volledige staartband. De Andesmeeuw Chroicocephalus serranus is groter, met een lichtere grijze mantel en een grote witte wig in de buitenvleugel. De grijze meeuw Leucophaeus modestus is geheel grijs, met een zwarte snavel en zwarte poten.
Leefgebied
Zandstranden, estuaria, havens, lagunes en de kustzee, ook boven zee, waar hij insecten en kleine vis van het wateroppervlak pikt; landinwaarts op akkers en irrigatievelden. Op de trek ook op meren in de Andes, zoals het Titicacameer. Eet insecten, kleine vis, schaaldieren en afval. Broedt in kolonies met drijvende nesten van plantenmateriaal in rietmoerassen van de Noord-Amerikaanse prairie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia schaars als doortrekker en wintergast, vooral aan de Pacifische kust en plaatselijk in de Andes. In Ecuador langs de kust, vooral op doortrek, en regelmatig in kleine aantallen op de Galápagos. In Peru talrijk langs de hele kust van november tot april, met doortrekkers op meren in de Andes. In Bolivia als doortrekker op de meren van het altiplano. Buiten het gidsgebied broedt hij in het binnenland van Canada en het noorden van de Verenigde Staten en overwintert hij vooral langs de kust van Peru en Chili.
- Jaarrond
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bekijk tussen november en maart de meeuwengroepen op de stranden en in de havens van de Peruaanse kust, bijvoorbeeld rond Lima en Paracas. In oktober en april trekken groepen langs de kust en over meren in de Andes.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand schommelt met de waterstand in de prairiemoerassen; drooglegging van broedgebieden is de voornaamste bedreiging.
Wetenschappelijke naam
Leucophaeus pipixcan | (Wagler, 1831)
Wagler beschreef de soort in 1831 als Larus Pipixcan; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Leucophaeus werd in 1855 ingevoerd door Bruch. De geslachtsnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en phaios, 'donker'. De soortnaam is een Nahuatl-naam voor een soort meeuw. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.