Galápagosreiger (Butorides sundevalli) — Vorstmans Gids van de Vogels van Andesgebied en westkust

Geluid

Een scherp, explosief kjoew bij het opvliegen; verder meestal stil.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

35–41 cm. Klein en gedrongen, met korte poten en een vrij lange, puntige snavel. Volwassen vogels zijn egaal leigrijs, met een korte kuif en zilvergrijze randen aan de rug- en vleugelveren. De snavel is zwart; poten en naakte huid tussen oog en snavel zijn geelgrijs en kleuren in de broedtijd oranje. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruingrijs, met een lichte, donker gestreepte onderzijde en lichte vlekken op de vleugels.

Verwarringssoorten

Op de Galápagos komen ook lichtere vogels voor die op de mangrovereiger Butorides striata lijken, met een lichte keel en grijze zijkanten; tussenvormen zijn bekend. De geelkruinkwak Nyctanassa violacea is groter, grijs, met een zwart-witte kop en langere poten; jonge geelkruinkwakken zijn bruiner, wit gespikkeld en hebben een dikkere snavel.

Leefgebied

Lavakusten, rotsige getijdenzones, mangroven en kustlagunes, vrijwel uitsluitend in de kuststrook. Wacht stil op de lava of op een mangrovetak en grijpt krabben, vooral jonge Sally Lightfootkrabben, kleine vissen, hagedissen en insecten. Broedt solitair; het nest is een platform van takjes in een mangrove of in een spleet in de lava. Broedt in vrijwel alle maanden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen op de Galápagos (Ecuador), waar hij langs de kusten van de meeste eilanden voorkomt. Komt niet voor in Colombia, Peru en Bolivia.

Jaarrond

Kaartje van de archipel zelf: op de hoofdkaart zou deze vogel een stipje aan de rand zijn, en juist bij eilandsoorten gaat het om de vraag op wélke eilanden hij zit. De eilanden waar hij ontbreekt staan er grijs bij. Verspreiding per eiland volgens de standaardwerken; eilandcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de lavakust en bij de aanlegplaatsen van Santa Cruz, San Cristóbal, Isabela en Fernandina zit hij vaak op de rotsen vlak bij het water, waar hij mensen tot op enkele meters toelaat.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd; door sommige instanties als ondersoort van de mangrovereiger beschouwd. De stand is klein maar lijkt stabiel; ingevoerde roofdieren zoals katten en ratten kunnen nesten bedreigen.

Wetenschappelijke naam

Butorides sundevalli | (Reichenow, 1877)

Reichenow beschreef de soort in 1877 als Ardea Sundevalli; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Butorides werd in 1852 ingevoerd door Blyth. De geslachtsnaam komt van Middelengels butor, 'roerdomp', met het Griekse achtervoegsel -oides, 'lijkend op'. De soortnaam eert Carl Jakob Sundevall (1801–1875), Zweeds zoöloog en ornitholoog aan het Naturhistoriska riksmuseet in Stockholm. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden.